امتیاز کاربران

ستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره غیر فعال
 

باغ تاریخی كه در طول قرون گذشته و بواسطه نیازهای گوناگون، از احتیاجات كاركردگرایانه تا نیازهای زیبایی‌شناسانه و در بستر ساختارهای اجتماعی- اقتصادی سكونت‌گاه‌های بشری شكل گرفته و توسعه یافته‌اند، با تغییر شیوه‌های زندگی و معیشت و نیز دگرگونیهای بوجود آمده در ساختارهای مذكور و بویژه مالكیت‌ها، به فراخور و با پذیرش‌گاه قهری شیوه‌های جدید حیات به زندگی خود ادامه داده‌اند و یا در میان اندوه دوستداران و البته بیشتر از آن، بی‌تفاوتی مردمان به پایان راه رسیده‌اند. آنچه در این بخش می‌آید چشم‌اندازی به بحث با اهمیت احیاء و باززنده‌سازی باغ‌های تاریخی است كه نظر به اهمیتش، در سطح بین‌المللی نیز بسیار مورد توجه واقع‌شده و منجر به شكل‌گیری منشورها، بیانیه‌ها، اعلامیه‌ها و . . . گردیده‌است. در نخستین شاخه این مجموعه دیدگاهها، بیانیه‌ها، منشورها، اعلامیه‌ها و . . . كه به نحوی در اربطه با باغ‌های تاریخی قرار می‌گیرند آورده ‌شده ‌است و از همین طریق سعی گردیده، بخصوص حساسیتهای جهانی نسبت به موضوع باغ‌های تاریخی روشن شود تا شاید در سطح ملی نیز بتوانیم از آنچه جز جفای بر باغ‌ها دانسته‌نمی‌شود بكاهیم. در عین حال ارائه این بیانیه‌ها، اعلامیه‌ها و منشورها و نیز به بحث كشانیدن آنها شاید بتواند مقدمه‌ای بر اصلاح رفتارهای ناموزون در حریم باغ‌ها گردد و راه را برای حفاظت و البته باززنده‌سازی باغها هموار سازد و یا دست‌كم قوانین و ضوابط مرمتی و احیاء و باززنده‌سازی بناها و مكان‌های تاریخی را به گونه‌ای دستخوش اصلاح قرار دهد تا با طبع لطیف و روح ظریف باغ ایرانی نیز همخوان گردد. بررسی و تدقیق اعلامیه‌ها و منشورها و بیانیه‌ها و نیز بحث پیرامون تاریخی كه خود بسیار راهگشا و ضروری می‌نماید، نیز اگر ایجاب نماید می‌تواند از طریق فضای ایجاد شده در بخش كارگاه مجازی انجام گرفته و ادامه ‌یابد.


باغ‌های تاریخی- منشور فلورانس - مصوب دسامبر 1982- ایكوموس مقدمه كمیته بین‌المللی ایكوموس- ایفلا برای باغ‌های تاریخی در نشست 21 مه 1981 در شهر فلورانس، تصمیم به تنظیم منشوری با هدف محافظت از باغ‌های تاریخی تحت عنوان منشور فلورانس گرفت. پیش نویس منشور حاضر توسط این كمیته تهیه شد و در 15 دسامبر 1982به عنوان ضمیمه منشور ونیز با موضوع مشخص مرتبط به باغ‌های تاریخی توسط ایكوموس به ثبت رسید. تعاریف و اهداف ماده 1) باغ تاریخی به یك تركیب معماری و باغداری اطلاق می‌شود كه از نقطه نظر تاریخی یا هنری مورد توجه عموم است به این دلیل می‌باید آن را یك “بنای تاریخی“ به حساب آورد. ماده 2) باغ تاریخی یك تركیب معماری است كه اجزاء متشكله آن اصولا مرتبط با باغداری بوده و لذا زنده‌اند، این بدان معناست كه این اجزاء فانی و قابل جایگزینی هستند. بدین ترتیب ظاهر باغ نمایانگر بازتاب یك توازن دائمی میان حركت ادواری فصلها و زوال طبیعت از یك سو و اراده هنرمند و استادكار به ثابت نگهداشتن آن از سوی دیگر است. ماده 3) با توجه به اینكه باغ تاریخی، یك بنای تاریخی است می‌باید طبق روح منشور ونیز محافظت گردد و چون یك “بنای تاریخی زنده“ نیز هست، محافظت از آن باید تحت هدایت قواعد به خصوص كه موضوع منشور حاضر است، انجام شود. ماده 4) تركیب معماری باغ تاریخی شامل موارد زیر است: - طرح و شكل هر یك از بخش‌های آن به شكل برجسته - طبقات گیاهان باغ شامل گونه‌ها، بخش‌ها، رنگ‌بندی، فاصله‌گذاری و ارتفاع آن‌ها - ساختار دائمی یا جلوه‌های تزیینی - آبهای جاری یا ساكن باغ كه تصویر آسمان در آن منعكس می‌شود. ماده 5) باغ تاریخی، تجلی پیوند نزدیك میان تمدن و طبیعت و مكانی برای بهره‌گیری از اندیشه و احساس است، به همین دلیل تصویر آرمانی جهان و یك “بهشت“ به معنای لغوی كلمه به حساب آمده و گواهی بر یك سبك، یك دوره زمانی و شاید نیز اصولا یك هنرمند خلاق است. ماده 6) عبارت (باغ تاریخی) در مورد باغ‌های كوچك ساده و باغ‌های بزرگ تفریحی، چه از نوع ظاهری آن و چه از نوع “منظره“ نیز به كار می‌رود. ماده 7) باغ تاریخی، خواه‌ناخواه یك ساختمان در خود دارد كه با آن یك كل تفكیك ناپذیر را تشكیل می‌دهد. باغ تاریخی را نمی‌توان از محیط خاص آن، چه شهری یا روستایی و چه ساخته دست بشر یا طبیعی، جدا كرد. ماده 8) منظره تاریخی، منظره به‌خصوصی است كه مثلا با یك رویداد به‌یادماندنی، یك واقعه مهم تاریخی، یك افسانه معروف و یا یك نبرد حماسی همراه بوده و یا موضوع یك تصویر معروف است. ماده 9) برای محافظت از باغ‌های تاریخی، ابتدا باید آن‌ها را شناسایی و فهرست بندی نمود. باغ‌های تاریخی نیازمند همه انواع مراقبت یعنی نگهداری، حفاظت و مرمت هستند. در مواقع به‌خصوص، بازسازی جدی توصیه می‌شود. هرقدر كه حفظ “اصالت“ طرح و بخشهای اجزاء گوناگون باغ لازم است، به همان میزان درمورد جلوه‌های تزیینی یا انتخاب گیاه یا موادمعدنی غیر زنده مورد نظر برای هر قسمت از باغ نیز باید مراعات گردد. نگهداری، حفاظت، مرمت، بازسازی ماده 10) در هر كار مربوط به نگهداری، حفاظت، مرمت یا بازسازی یك باغ تاریخی یا هر یك از قسمتهای آن، می‌باید با همه عناصر تشكیل دهنده آن به طور همزمان رفتار شود. جدا نمودن عملیات مختلف، به یكپارچگی كلیت باغ آسیب خواهدرساند. نگهداری و حفاظت: ماده 11) نگهداری)باغ تاریخی( عملیاتی فوق‌العاده مهم است كه لزوما باید مستمر باشد. از آنجایی كه مصالح اصلی باغ را گیاهان تشكیل می‌دهند، محافظت از باغ در شرایط ثابت، مستلزم هم جایگزینی موردی در صورت لزوم و هم یك برنامه بلندمدت نوسازی دوره‌ای است. (یعنی قطع كامل گیاهان و كاشت مجدد نمونه‌های كاملا رشد كرده) . ماده 12) انتخاب گونه‌های درختان، بوته‌ها، گیاهان و گل‌هایی كه قرار است به طور دوره‌ای و در آینده كاشته‌شوند، می‌بایددر عرصه گیاه‌شناسی و باغداری مورد تصدیق و تایید باشد. هدف از این كار، تشخیص گونه‌هایی كه قبلا روییده‌اند از گونه‌هایی كه بعدها كاشته شده‌اند و محافظت از آنهاست. ماده 13) برداشتن یا جابجایی جلوه‌های منقول یا ثابت معماری، مجسمه سازی یا تزیینی كه جزء تكمیلی باغ به حساب می‌آیند، می‌باید فقط در صورتی كه این اقدام برای حفاظت یا مرمت آن‌ها ضروری تشخیص داده شود، صورت گیرد. جایگزینی یا مرمت این قبیل كارها می‌باید طبق اصول منشور ونیز انجام گرفته و تاریخ هر جایگزینی كامل در جایی عنوان گردد. ماده 14) باغ تاریخی باید تحت شرایط مناسب محافظت شود. از هرگونه ایجاد تغییر در محیط فیزیكی باغ كه توازن اكولوژیك آن را به خطر اندازد، می‌باید پرهیز نمود. این قواعد در مورد كلیه جنبه‌های زیر سازی اعم از داخلی یا بیرونی صدق می‌كند. (كارهایی نظیر زهكشی، سیستم‌های آبیاری، راهسازی، احداث پاركینگ، حصاركشی، ایجاد امكانات رفاهی برای بازدید كنندگان و غیره). ماده15) هیچ كار مرمتی و بالاتر از همه، هیچ كار بازسازی در یك باغ تاریخی نباید بدون تحقیق كامل و اولیه صورت گیرد. با كمك این تحقیق می‌توان تضمین نمود كه كار مرمت یا بازسازی بر اساس اصول علمی انجام می‌شود و همه چیز از حفاری گرفته تا جمع‌آوری اسناد مربوط به باغ مورد بحث و باغ‌های مشابه را دربرخواهدگرفت. قبل از آغاز هر كار عملی، باید پروژه‌ای بر اساس تحقیق مذكور تهیه و به گروهی از كارشناسان تحویل شود تا مشتركا آن را مطالعه و بررسی و سپس تایید نمایند. ماده 16) باید در كار مرمت، توجه كافی به مراحل متوالی تكامل باغ مبذول داشت. اصولا نباید برای هیچ دوره‌ای نسبت به سایر دوره‌ها اولویت قائل شد مگر در موارد استثنایی كه درجه زوال یا تخریب قسمتهای معین یك باغ به حدی باشد كه تصمیم به بازسازی آن با استفاده از نشانه‌های باقیمانده یا یك مدرك مستند و موثق گرفته‌شود. این كار بازسازی را در موارد استثنایی‌تر می‌توان در آن قسمتهایی از باغ انجام داد كه كمترین فاصله را با ساختمان موجود در آن دارند. هدف از این كار نمایان ساختن اهمیتی است كه این قسمتها در نقشه دارند. ماده 17)در جایی كه باغ كاملا نابود شده یا هیچ چیزی بجز مدرك مبتنی بر حدس و گمان از جنبه‌های متوالی آن وجود ندارد، جای هیچگونه تلاشی برای بازسازی هر چیزی در طبیعت یك باغ تاریخی باقی نمی‌ماند. كار ملهم از اشكال سنتی كه تحت شرایط فوق در محوطه باغ سابق یا محوطه‌ای كه هیچگاه وجود نداشته‌است انجام شود، مبنای حقیقی نداشته و نمی‌توان آن را در زمره باغ‌های تاریخی قلمداد كرد. ماده 18) با اینكه هر باغ برای مشاهده و گردش در آن طراحی می‌شود، اما در عین حال دسترسی به آن باید به حدی كه اندازه و میزان آسیب‌پذیری آن اجازه می‌دهد محدود شود، تا بدین طریق بتوان بافت فیزیكی و پیام فرهنگی باغ را حفظ كرد. ماده 19) باغ تاریخی به دلیل ماهیت و هدفی كه دارد، مكانی آرام و مساعد برای تماس انسانها، سكوت و تعمق درباره طبیعت است. این مفهوم استفاده روزانه باغ، می‌باید مغایر با نقش آن در مواقع نادر برگزاری مراسم جشن و سرور باشد. شرایط اینگونه استفاده‌های موقت از یك باغ تاریخی باید به روشنی تعیین شود تا مراسم جشن و سرور به جای تخریب یا آسیب وارد كردن به باغ، در خدمت افزایش فایده بصری باغ درآید. ماده 20) اگرچه باغ‌های تاریخی به نحوه مناسب برای انجام بازیهای آرام و روزانه مناسبند اما شایسته است مناطق جداگانه‌ای نیز در مجاورت این باغ‌ها طراحی و تعبیه شود تا بتوان بازیها و ورزش‌های پرنشاط و مفرح را نیز در آنها انجام داد. بدین ترتیب نیازهای مردم در این رابطه بدون ایراد لطمه به حفاظت باغ‌ها و مناظر تاریخی برآورده‌می‌شود. ماده 21) كار نگهداری و حفاظت، زمان‌بندی تنظیم شده مطابق با فصلها و عملیات مختصری كه به كمك آنها اصالت باغ اعاده می‌شود، همیشه باید بر نیازهای استفاده عملی اولویت داشته‌باشد. تداركات لازم برای بازدید از باغ تاریخی باید طی قواعدی كه به كمك آن‌ها روح باغ حفظ می‌شود، معیین گردد. ماده 22) در صورتی كه باغ قبلا دیواركشی شده ‌است، نباید اقدام به برداشتن دیوارها بدون بررسی اولیه همه عواقبی كه ممكن است در اثر این كار منجر به تغییر فضا و حال و هوای باغ شده و بر محافظت آن اثر سوء گذارد نمود. حمایت قانونی و اداری: ماده 23) مقامات مسئول موظفند، طبق نظر كارشناسان ذیربط، اقدامات حقوقی و اداری لازم برای شناسایی، فهرست برداری و حمایت از باغ‌های تاریخی به عمل آورند. محافظت از اینگونه باغ‌ها باید در چهارچوب برنامه‌های استفاده از زمین پیش‌بینی شده و این پیش‌بینی چنانكه باید و شاید در اسناد مربوط به برنامه‌ریزی منطقه‌ای و محلی ذكر گردد. ماده 24) باغ تاریخی یكی از جلوه‌های میراث است كه بقای آن به دلیل ماهیتی كه دارد، نیازمند توجه بسیاری از سوی افراد متخصص است. لذا شایسته است آموزش كافی این افراد اعم از تاریخدانان، معماران، معماران مناظر، باغبانان یا گیاه‌شناسان پیش‌بینی گردد. "

به اشتراک بگذارید

Submit to DeliciousSubmit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TechnoratiSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

انواع عضویت
پنل کاربری