0

امتیاز کاربران

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

 

متن سخنرانی  گوییدو لیچاردی

پیشنهاد یونسكو جهت احیای باغهای گیاه شناسی كشورهای اسلامی تحت تاثیر مبانی زیبایی شناسی و علمی فرهنگ اسلامی باغها به استناد قرآن كریم

باغ ارم شیراز

متن سخنرانی گوییدو لیچاردی –دانشگاه سوره - تهران ، ایران

26 آپریل 2006

  • مكتوب حاضر به سعی گوییدو لیچاردی ، مشاور فنی و رابط مطالعاتی و تحت نظارت دكتر بنوبوئر ، مشاور زیست محیطی یونسكو در امور كشورهای عربی در دفتر منطقه ای دوهه ( قطر ) و در جهت ارائه پیشنهادی در ایران و گردآوری نظرات و دیدگاه های مختلف انجام پذیرفته است .
  • مقاله حاضر چه از منظر عنوان و چه از نظر مطالب ، نماینده سازمان ملل متحد درامور علمی ، فرهنگی و تربیتی نبوده و لزوما نظرات رسمی سازمان را منعكس نمی كند .
    این مقاله امروز ششم اردیبهشت ماه در تالار اندیشه توسط دکتر
    گوییدو لیچاردی ارائه گردید.

آنچه در این فایل می خوانید برگردان شیوا و سلیس آقای سبحان آهنی از ایتالیایی به زبان فارسی است:

برای دریافت فایل متن کامل سخنرانی اینجا کلیک کنید.

در طیر بخشی از مقاله ارائه گردیده است:

فهرست :

1-قدر دانی .............................................................................. 3

مقدماتی بر مبانی طرح

2-انگیزه ها ............................................................................. 4

3-انواع فضاهای محافظت شده در علوم زیست محیطی .... 5

4-مطالب محوری .................................................................... 7

نقش فرهنگ اسلامی در طرح

5-مبانی فرهنگی ..................................................................... 7

6-مبانی محلی ( منظری )

راه اندازی طرح

7-مراحل طرح یونسكو

8-تصاویر اولیه طراحی

9-نتیجه گیری

10- منابع و ماخذ

 

یونسكو 2006 ، انتشار مجدد كل یا بخشی از مقاله حاضر بدون اجازه رسمی مدیریت كل ممنوع می باشد .

 

1-قدردانی :

  • خانمها و آقایان ، عالیجنابان و اساتید محترم ، در پنجاه و پنجمین سوره قرآن كریم ، آیه 6 آمده است كه" و گیاه و درختان هم به سجده او سر به اطاعت نهاده اند . " امروز با تاكید بر این موضوع مفتخرم تا سخنانم رابه استحضار شما برسانم .
  • پیش از هر چیز غایت سپاسگذاری خود را از حضور شما در این جلسه ، كه به سبب ارائه پیشنهاد یونسكو در ایران ، جهت احیای باغهای گیاه شناسی تحت تاثیر مبانی زیبایی شناسی و علمی فرهنگ اسلامی باغها به استناد قرآن كریم برگزار شده است ابراز میدارم .
  • علی الخصوص سپاسگذارم از پرفسور حسن اصانلو ، ریاست محترم دانشكده معماری دانشگاه سوره به خاطر لطف بی پایان ایشان ، بخاطر ارزشی كه برای فرهنگ ایتالیا قائل هستند و به خاطر فرصت معرفی یك مطالعه وسیع علمی و نیز به خاطر افتخار حضور در این جایگاه كه بی شك میزبان سخنورانی بس شایسته تر از من بوده است .
  • سپاس و احترام خود را به عالیجناب روبرتو توسكانو ، سفیر ایتالیا در ایران و به خاطر حضور مستمر شان در جلسات مطالعاتی اینجانب در مورد معماری خشتی ایران و نیز حضور ایشان در جمع ما ابراز میدارم .
  • یادآوری این نكته حائزاهمیت است كه تحقق انجام این مطالعات به سبب همكاری بی شائبه عالیجناب جوزپه ماریا بوچینو گریمالدی ، سفیر ایتالیا در دوهه ( قطر ) میسر شد كه در راستای كسب مجوزهای بازدیدهای لازم در منطقه ، اینجانب را به ماموریت دیپلماتیك ایتالیایی در قطر منصوب نمود . قدردانی صمیمانه از سفارت و اعضای سفارتخانه ، خصوصا نادیا گرادی سركنسول سفارت در كلمات نمی گنجد .
  • دیگر بار سپاسگذارم از دكتر آبدین صالح مدیر دفتر یونسكو در تهران به سبب شركت در نشست امروز و امیدوارم كه این فرصت سرآغازی باشد بر همكاری سودمند با این دفتر در جهت تقویت مبانی تربیتی ، علمی و فرهنگی پیشنهاداتی كه ارائه خواهم داد .
  • تخقق این طرح مرهمون روشنگری عالیجناب حامد الحمامی ، مدیر دفتر یونسكو در دوهه و نظارت علمی دكتر بنو بوئر ، مشاور زیست محیطی یونسكو در كشورهای عربی می باشد ، كه بدین ترتیب امكان برقراری ارتباط باعده كثیری از متخصصین شامل صاحب نظران فرهنگ اسلامی ، گیاه شناسی ، زیست شناسی ،محیط زیست و معمارانی بر من میسر شد كه قدردان نظرات تخصصی آنها هستم .
  • همچنین از انجمن معماران ایرانی فارغ التحصیل ایتالیا قدر دانم چراكه در نخستین سفرم به ایران بسیار خرسندم از دیدن جمعی از همكارانم كه تحصیلات تكمیلی خود را در ایتالیا به انجام رسانیده اند.
  • قدر دانی و سپاس خود را به دانشگاه پلی تكنیك میلان ابراز میدارم و خصوصا به پرفسور آلبرتو گریمولدی و پرفسور لویجا بیندا و همچنین به وزارت میراث فرهنگی ایتالیا علی الخصوص پرفسور آلبرتو آرتیولی به خاطر راهنمایی های ارزنده و فر صت مطالعه ای چنین دقیق و ارزشمند ، كه استمرار آن وظیفه كاربردی آن را تضمین میكند .
  • در پایان لازم می دانم بر این نكته تاكید نمایم كه این مكتوب به سعی اینجانب به عنوان مشاور فنی و رابط مطالعاتی ، در جهت ارائه پیشنهاد در ایران و استفاده از نظرات و دیدگاههای مختلف چنین نشست فرهیخته ای است و اضافه می كنم كه مقاله حاضر چه از منظر عنوان و چه ازنظر محتوا نماینده سازمان ملل متحد در امور علمی ، فرهنگی و تربیتی نبوده و لزوما نظرات رسمی سازمان را منعكس نمیكند .
  • در خلال سخنانم خواهشمندم مرا از نقدها و توضیحات روشنگر خود آگاه نمایید .
  • معرفی موضوع بحث در غالب سه محور اصلی ارائه میشود :

-انگیزه هایی كه یونسكو را به سوی این طرح سوق داد .

-مبانی قرآنی و فرهنگ اسلامی در مورد باغها

-شرح وضعیت فعلی طرح

 

مقدمات مبانی طرح

 

2-انگیزه ها

اكنون می خواهیم با نمایش انگیزه ها و مبانی علمی وارد حوزه طرح بشویم .

  • اولا باید اذعان كنیم كه كشورهای عربی تولید كننده نفت دارای اقتصادی شدیدا در حال توسعه می باشند ، مضاف بر اینكه این جریان مثبت مدرنیزه شدن باید مراقبتی فزاینده در مورد نگهداری اسكان بر روی كره خاكی به خرج دهدچراكه مشكلات آلودگی جو زمین و لایه های درونی و برونی آن برهمگان آشكار است .
  • در این تصویر كه صورتی شایع از شبه جزیره عرب در حاشیه خلیج فارس را نشان می دهد در می یابیم كه تاچه حد این پدیده در خور توجه و چه اندازه سیاست های حفاظتی محیط زیست حائز اهمیت می باشند .
  • كشورهای منطقه ای در راستای از بین بردن این پدیده گونه ای سیاست های محیط زیستی را بكار میگیرند ، كه بر مطالعات مجامع علمی و توصیه های سازمانهای فرا ملی نبا شده است .
  • بیشترین تجربه های علمی نشان داده اند كه مهمترین راه برای گسترش مفهوم توسعه پایدار در محیط زیست فقط از طریق ایجاد فضاهای محافظت شده جدید امكان پذیر است كه اهداف ذیل را دنبال میكند : 1- حفظ سلامت اسكان جمعی و انتقال به نسلهای آینده . 2- تربیت نسلهای حاضر در راستای استفاده آگاهانه از منابع طبیعی غیر قابل بازگشت .
  • به عنوان مثال تحقیقات انجام شده توسط سازمان تخصصی گیاه شناسی شبه جزیره عرب مستقر در ریاض ( عربستان صعودی ) در سال 1996 نشان داده كه به طور كلی منطقه عرب نیازمند ایجاد حجم انبوهی از فضاهای تحت حفاظت بوده تا عدم تخریب و نگهداری المانهای مهم حیاتی تضمین شوند .

 

 

 

  • اضافه میكنم اجرای طرحی كه شرح میدهم تجسمی است علمی از یكی از مهم ترین آیین های اسلامی كه یاریگر شناخت صحیح و گسترش مفهوم همزیستی مسالمت آمیز اقوام مختلف میباشد چرا كه نشئت گرفته از روح احترام میان تمدنهای این كره خاكی است .

3-گونه های فضاهای حفاظت شده در علوم زیست محیطی :

  • علوم زیست محیطی جدید فضاهای محافظت شده را به دو دسته عمده تقسیم بندی می كنند:

- فضاهای حفاظت شده با نام لاتین " in situ " به معنی درون مضمون

- فضاهای حفاظت شده با نام لاتین " ex situ " به معنی برون مضمون

* گروه اول را با نام پارك های طبیعی می شناسیم ، جاییكه حفاظت طبیعت با مراقبت انسان تضمین شده است .

چنین محیط هایی اساسا برای محافظت از فضاهای زیست محیطی حائز اهمیت میباشند، چراكه نگهداری گونه های مختلف گیاهی و جانوری را میسر می سازد حتی گونه هایی كه تاكنون مورد شناخت بشر نبوده است .

  • یونسكو با هدف مشخص كردن و مراقبت از این گونه مناطق ، قانون حافظت میراث جهانی را در سال 1972 تصویب كرد ، مبنایی كه نگهداری بین المللی منابع طبیعی و فرهنگی را عمیقا تضمین می كند .
  • در این قوانین منابع طبیعی و فرهنگی بر اساس سیاستهای دولتهای محلی منظور نشده چرا كه منفعت عمومی جامعه بشری را درنظر دارد .
  • در راستای ایجاد منابع انسانی و biosphere كه بر مبنای مطالعه ارتباط انسان و طبیعت صورت گرفته و با ثبت مناظر طبیعی در فهرست میراث جهانی یونسكو و ارزش گذاری جهانی بر گونه های اكوسیستمی زمین ، محافظت و انتقال این میراث به نسلهای آینده را می توان با سیاستهای محافظتی و مدیریتی تضمین نمود .

 

 

  • برای درك بهتر مفهوم مناطق حفاظت شده می توان از گروه فضاهای in situ " سایت بم " را بررسی كرد كه در سال 2004 بعد از زلزله هولناك بم درفهرست میراث جهانی یونسكو ثبت گردید .
  • از طرف دیگر ، منابع زیادی در تكریم طبیعت و مضامین طبیعی در قرآن یافت میشود . اشاره میكنم به مفهوم " حیما " كه دقیقا معرف گونه حافظتی in situ می باشد .
  • بطور كلی محافظت فضای زندگی بشر از یك سو و آموزش احترام به طبیعت از سوی دیگر كه محور اساسی طرح یونسكو می باشد غالبا به علت محدودیت دسترسی به درون این فضاها یا نیاز به محدود كردن حضور انسانی در منطقه ، دشوار می گردد .
  • در جهت پاسخ به هر دوی این نیازها به نحو احسن به دسته دوم فضاهای محافظت شده كه با نام ex situ عنوان شد ، مراجعه می كنیم .
  • این فضاها ، اكوسیستم های ایجاد شده ex novo می باشند، نظیر باغها ، باغچه ها ی گیاه شناسی ، مراكز ژنتیكی و سایر المانهایی كه توسط بشر باهدف ایجاد دسترسی آسان بر اجرای برنامه های تحقیقاتی علمی و آموزش احترام به طبیعت ایجاد شده است .

  • برای درك بهتر موضوع تصویر فوق نمونه ای از حفاظت طبیعی -ex situ - را نشان می دهد. نمونه ای از باغ ایرانی كه از جمله جالب ترین آنها باغ ارم شیراز می باشد كه معرف گونه های مختلف ژنتیكی گیاهان می باشد .

4-مضامین اصلی :

تقویت همزمان هر دو گونه فضاهای مشروح ، هدف اصلی طرح یونسكو بوده كه به تفصیل این اهداف عبارتند از :

-ایجاد باغ گیاه شناسی عظیم بر مبنای فرهنگ اسلامی در یكی از شهرهای كشورهای عربی

-ایجاد باغهای گیاه شناسی در سایر نقاط جهان با عملكرد ارتباطی

-ایجاد شبكه آموزشی، علمی و فرهنگی در میان باغها

  • در راستای فراهم كردن زمینه تحقق این اهداف یونسكو امكانات زیر را به كشورهای منطقه ارائه می دهد:

1-محورهای راهنمای علمی و فرهنگی

2-مطالعات عملیات فنی

3-پلان مادر جهت ایجاد باغ

  • بیش از این به اهداف و مضامین طرح نمی پردازم تا زمان بیشتری را برای نمایش منابع فرهنگ اسلامی اختصاص دهم ، در این مضامین دریافت نقدها و راهنمایی های شما باعث افتخار اینجانب می باشد

نقش فرهنگ اسلامی در پروژه

5- منابع فرهنگی :

* در اینجا به شرح منابع و مآخذ فرهنگی می پردازیم .

هموراه تاریخ ساخت باغهای جدید نیازمند آنالیز مجموعه وسیعی از منابع فرهنگی بوده است . در این طرح ،مجموعه منابع مورد استفاده در تحقیق یونسكو را در نمودار ملاحظه می نمایید .

  • به تفكیك این منابع عبارتند از :

1-قرآن كریم

2-سخنان حضرت محمد (ص )

3-باغهای تاریخی سنت اسلامی ، شامل گونه های عربی و پارسی

4-مینیاتورهای تاریخی ایرانی و عربی و سایر نشانه های تصویری

5-فهرست گیاهان بكار رفته در دورانهای تاریخی چه در كشورهای عربی و چه در ایران

6-نوشته های جهانگردان شرقی و غربی

7-اشعار اسپانیایی منصوب به دوره عرب – آندلس

8-شناختهای نقل شده توسط نسلهای قدیم

  • اكنون موارد فوق را به تشریح بیان میكنیم .
  • بی شك سر چشمه اصلی منابع در قرآن كریم میباشد . خصوصا این كه موضوع بحث در آغاز تحت تاثیر بی شائبه سوره 55 قرآن ، سوره الرحمن ، قرار گرفت . جاییكه از " جنته الفردوس " توصیف به میان آمده ، یعنی باغ بهشت .
  • در ادامه آیاتی از قرآن بدست آمده است كه جنت را تعریف میكنند :

-در سوره هجدهم آیه 31 آمده است : " جنات عدن " كه " عدن " اشاره میكند به باغ " ادن " ( جاویدان ) كه بشر را به سوی صلح و هارمونی در زندگی رهنمون می كند .

-در سوره بیست و پنجم ، آیه 15 آمده است : " جنة الخلد " كه خلد به جاودانگی باغ اشاره می كند .

-در سوره پنجاه و ششم ، آیه 12 میخوانیم : " جنات العنیم " " العنیم " به سعادت و درك حلاوت باغ اسلامی اشاره می نماید .

-در سوره بیست و سوم ، آیه 19 آمده است : " جنه الماوا " كه " ماوا " به حس امنیت و مامن اشاره دارد كه باغ بهشت منادی آن میباشد .

* این تعاریف مملو از نمادها و بسیاری مضامین دیگر متون اسلامی ، اشاره بر این واقعیت دارند كه یك باغ خلق شده بر مبانی قرآن كریم باید جایگاه امن و آرامش بوده و مامنی برای گریز انسان از مشكلات زندگی پرهیاهوی این دنیا باشد .

از طرف دیگر مضمون " روضه " در سخنان حضرت محمد (ص ) از برجسته ترین اشارات به مفهوم باغ می باشد . همین كلام در تعریف فضای كوچكی در مسجدالنبی مدینه میان آرامگاه آن حضرت و محراب مسجد بكار می رود . كلمه "روضه " از این سخن پیامبر بدست آمده است : " میان خانه من و جایگاهم باغی است ، باغی از باغهای بهشت "

  • در میان تصویر شناسی تمدن های عربی و فارسی رمزهای شگفت آوری را می ییابیم كه سرچشمه انگیزه ها بشمار می آید .

 

  • اكنون میخواهم برخی از مینیاتورهای مطالعه شده در خلال این تحقیقات را نمایش دهم . نخست به تصویری از بابورنامه اثر مرتبط به بابور شاه تالیف قرن پانزدهم میلادی به نشر “Victoria and Albert library “ می پردازیم . كه معرف تیپولوژی چهارباغ ایرانی است . این تیپولوژی در ارتباط با توصیف قرآن از چهار نهر آب ، شیر ، شراب ، عسل می باشد

 

  • نمونه دوم مربوط به داستان " بایاد و ریاض " كه داستانهای " بایاد " و " سامول " رانقل میكند ، این نسخه در كتابخانه واتیكان رم نگهداری می شود . در اینجا حصار به عنوان مهمترین المان میان باغ و فضای بیرون معرفی می گردد و همانطور كه در قرآن نیز ذكر شده است حصار عملكرد حفاظتی دارد .

 

 

 

  • مفهوم حافظت فیزیكی از باغ ، به دفعات ذكر شده است . درختان همواره توسط دیوارهای بلندی محاصره شده اند كه طبیعت درون باغ را از آب و هوای گرم محیط بیرون حفظ می كنند .

 

  • با توجه به باغهای تاریخی سنت اسلامی ، گروه تحقیقاتی یونسكو هر دو تیپولوژی باغهای غربی و ایرانی را به علت تشابهاتشان مورد مطاله قرار می دهد .
  • در این مرحله میخواهم شرحی عمیقتر با توجه به تخصص معماری خود بر موضوع ارائه دهم .
  • قبل از هر چیز ،المان های اصلی تمدن اسلامی كه اساسا در سیستم معماری عرب و ایرانی یافت می شود را بررسی می نماییم :

-مربع

-دایره

-عدد چهار

  • به عنوان مثال مربع و دایره سمبل كعبه و مكه هستند . بنای سنگی مقدس چهار گوش و مهمترین آیین اسلامی ، طواف زائران در دایره محیط كعبه است ، چه در زیارت دسته های عظیم حج واجب و چه در دسته های كوچك عمره .
  • در تمدن اسلامی عدد چهار دارای ارزش والایی است چراكه با معراج پیامبر بر بهشت در ارتباط است یعنی باغی برای جلال در سنت اسلامی .

6-منابع نظری :

  • در جهت معرفی بهینه خصوصیات تمدن اسلامی، بعد از بررسی بسیاری از المانهای مناظر طبیعی ، اكنون المانهای معمول مناظر عربی و پارسی را بررسی میكنیم .
  • هر دوی این مفاهیم ریشه ای مشتر ك در ظهور تفكری در بین النهرین ( عراق امروزی ) دارند، جاییكه مفهوم باغ و بهشت برای نخستین بار حضوری یگانه مییابند .
  • میتوان گفت این مفهوم ریشه در تمدن سومری دارد - هزاره چهارم قبل از میلاد و سپس در تمدن بابلی – هزاره سوم ق . م . این مفهوم را در باغی درمنطقه " ساگای در حماسه گیلگمش می توان دید كه آنجا چنین آمده است : " جاودانگان در باغی هستند ، در این باغ درختی هست و درخت برمكانی كنار چشمه ای قرار دارد ". " اینجا ریشه های مشترك فرهنگ عربی و ایرانی یافت می شوند : نسبت دادن بهشت ، سایه درختان همانطور كه در تصاویر مربوط به اصفهان مشاهده میكنید . ....

 

  • ..... حضور اساسی آب ، خصوصا جریان آب كه از این نمونه میدان نقش جهان اصفهان را میتوان نام برد ....

 

  • توسعه این مفاهیم در ایران شكوفایی شگفت آوری داشته است ،خصوصا از دوره ساسانی یعنی زمانی كه مفهوم پردیس به وجود می آید .مفهومی همانند آنچه كوروش كبیر با حضور پر رنگ دیوار در پاسارگاد بنا كرده است .
  • همانطور كه پیشتر ذكر شد در قرآن این مفهوم چون مامن امن در مقابل دنیای بیرون توصیف می شود ، همانند آنچه در مینیاتورها دیدیم.
  • علاوه بر تعاریف قرآنی پیرامون باغها ، قرآن كریم اطلاعات بسیاری پیرامون نقش آب و سایه ارائه می دهد .
  • به عنوان مثال در سوره 61 آیه 12 آمده است " جنات تجری من تحت الانهار ...." باغهایی كه آب در زیر درختانش جاری است . كه نقش آب با در جریان بودن آن همراه است ،چشمه ، جویبار و صدای آنها .
  • آْب همواره جریان زیر زمینی است كه گهگاه بیرون می آید . قنات های ایرانی امروزه بهترین نمونه این مفهوم به شمار می آیند .
  • نقش سایه نیز به وضوح در كتاب آسمانی بیان شده است . از درختانی كه مانع تابش خورشید می شوند بسیار سخن آورده شده است . به عنوان مثال ، در سوره دوم آیه 266 میخوانیم :" بوستانی از خرما و درخت انگور " ، همانطور كه در سوره پنجاه و ششم آیه 28 آمده است : " درخت سدر بی خار "
  • گروه تحقیقاتی در راستای تشریح مفاهیم منظری پروژه ، در گام بعدی نمونه های مفاهیم تركیبی فرهنگ اسلامی باغ ها را بررسی نمود .
  • در این مرحله نیز ، منابع اصلی از سنتهای عرب و ایرانی بدست آمد .
  • در ارتباط با فرهنگ عربی روابطی را میان مفهوم باغ و المان های دیگر طبیعی محیطی مییابیم، مانند :

-وادی

-بادیه

-روضه

-ماسه زارها

  • وادی ها جویبارهای فصلی شبه جزیره عرب اند كه در عمق خاك و در جستجوی طبیعتی حیرت انگیز در دل زمین جریان دارند ، نمونه این فضا را در تصویر می بینیم .

 

  • از سوی دیگر بادیه ها زمینهای باز ماسه ای با خاكهای رسوبی اند كه اغلب تكه سنگهای بجا مانده در آن به چشم می خورند . بادیه را اغلب در حاشیه وادی و جایی كه وادی به عمق خاك فرو نمی رود ، می بینیم .
  • المان دیگر باغ در فرهنگ عربی روضه است ، گونه ای از فرورفتگی خاك كه جریان آب بارانهای فصلی را در خود جمع میكند ، این مناطق عموما باتپه ماهورهای ماسه ای محاصره شده اند .

 

  • بالاخره در مورد مناطق ماسه ای ، اكوسیستم های تپه ماهوری همانند " سبخا " در شبه جزیره عرب مطالعه شد ، همچون مناطقی از صحرای " نفود " و قطر كه نمونه هایی از آن را می بینیم .
  • این گونه اكوسیستم ها غالبا با حضور اتفاقی واحه ای در بیابان همراه اند ، محوری دیگر در مفهوم عربی باغ كه درتصاویر مشاهده می كنیم .

 

 

  • المانهای بصری كه مشاهده كردیم ، علاوه بر معرفی بهتر ایده ذهنی باغ برای اعراب ،حاوی گونه گیاهی جذابی از نظر گیاه شناسی بوده كه در طرح باغهای گیاه شناسی یونسكو طبقه بندی شده اند .
  • چهار المان اصلی در زیر بنای طراحی باغ با توجه به مفهوم باغ ایرانی وجود دارد كه عبارتند از :

-چهار باغ

-باغچه های گل كاری شده

-گلستان

-بوستان

  • نمیخواهم مفهوم چهارباغ را دراین جایگاه و در حضور متخصصان ایرانی ریشه یابی كنم اما لازم به ذكر است كه چهارباغ نمایانگرمحور باغهای گیاه شناسی طرح یونسكو می باشد چراكه طبیعت چهاربخشی آن پاسخی مناسب به ضرورت طبقه بندی و نظم آرایی گیاهان در راستای تحقیقات علمی است و سبب دسترسی آسان بازدید كنندگان می شود .
  • همانگونه كه در ابتدای صحبت بیان شد این مفهوم كانون اصلی پروژه را تشكیل می دهد .
  • در جریان تحقیقاتی كه اینجانب مفتخر به مطالعه آنها در این پروژه شدم ، توانستم خصوصیات اصلی سنت چهارباغ ایرانی را در بررسی كتیبه ها و طرح های كلكسیون " اسلوان " كه امروزه در كتابخانه لندن نگهداری می شود بیابم ، منابعی كه اطلاعاتی غنی از باغهای ایرانی را به نمایش می گذارد .
  • در اینجا می توانید برخی از طرحهای این مجموعه را كه نمایانگر وضوح و تركیب بندی چهارباغ است را به عنوان نمونه مشاهده نمایید.
  • بی شك ایران به ارزش این تیپولوژی آ گاه است چراكه امروزه نیز باغهای متعددی تحت تاثیر مفهوم چهارباغ ایجاد می شوند . از جمله نمونه ای كه من در اصفهان بازدید كردم .

 

  • به عنوان یك ایتالیایی می خواهم نمونه ای از باغ گیاه شناسی از این گونه را برایتان توصیف كنم كه خارج از ایران و در شمال كشور من در پادوا قراردارد و تحت حفاظت سازمان یونسكو و در فهرست میراث جهانی می باشد .

 

  • تقسیم بندی گیاهان به وضوح نمایانگر خصوصیت ایرانی است ، این باغ گیاه شناسی از حیث وضوح ، تركیب بندی و شكوه در جهان بی همتا ست .

 

  • باغ گیاه شناسی پادوا جهت نگهداری گونه های گیاه شناسی برای مطالعه دانشجویان پزشكی دانشگاه پادوا و یا تولید داروهای گیاهی تاسیس شده است .

 

  • بنای این باغ به سال 1545 میلادی بر میگردد و طبق مطالعات پروفسور مارگریتا آزیویزتینی متخصص عالی رتبه باغ های شرقی و غربی ، طرح اولیه آن توسط دانیل باربارو نابغه ونیزی كه آشنایی عمیقی با فرهنگ مشرق زمین داشته صورت گرفته است طراح اهل ونیز است و ونیز در آن دوره یكی از دروازه های ارتباط شرق و غرب بوده جاییكه تبادل كالا و فكر امری روزمره می نماید .
  • تاثیر باغ ایرانی درپلان های اولیه باغ پادوا و ارتباط آن با طرح چهارباغ به وضوحی بی شائبه نمایان است .

 

  • در مقایسه دیگری ، میخواهم باز هم یكی از المان های پایه ای گونه چهار باغ را كه در نمونه های قدیمی تر یافت می شود بررسی كنم ، خصوصیتی كه سطح باغچه های مملو از گل و بوته را پایین تر از تراز پیاده روها قرار می دهد تا از این طریق ، بازدیدكننده احساس كند كه بر سطح فوقانی گیاهان راه می رود .
  • نمونه های جالبی از این مفهوم بصری علی الخصوص در قسمتی از اسپانیا كه تحت تاثیر اسلام قرارگرفته است در الحمرا در منطقه مشهور " نبرد شیر ها "را مورد بررسی قرار دادم و از طریق ارتباط با باستان شناسائی كه طی دهه پنجاه قرن بیستم در آن منطقه فعالیت كرده بودند آشكار شد كه تراز سطح باغچه ها در دوره اسلامی به میزان 80 سانتی متر از تراز كف پیاده روها پایین تر بوده است .

 

  • امروزه شرایط تغییر كرده اند و تاثیر اختلاف سطح ایرانی در باغهای اسلامی فراموش شده است .
  • این خصوصیت در " پاتیو " از " اچكو یا " در " جنرالیف " اسپانیا با اختلاف 50 سانتی متر مشهود است .
  • همچنان كه در این دو نمونه راه رفتن بر ترازی معادل تراز فوقانی گیاهان ممكن است در باغ " كاساس " در " سیو یلیا " در شرایطی كه اختلاف سطح باغچه و پیاده رو به 2 متر میرسد دیگر مسیر نمی باشد و نیز همانگونه كه در تصویر می بینیم در " قصر المبارك " در اسپانیا هم اختلاف سطحی 5 متری مشهود است .

  • این المان در كنار چهارباغ اصول محوری باغ های گیاه شناسی پروژه یونسكو می باشند .

 

  • از نقش جریان آب در قرآن نام بردیم و آیه 21 از شصت و یكمین سوره قران را مثال آوردیم كه می فرماید : جنات تجری من تحت الانهار..... "

 

  • آنگونه كه در تصویر مشاهده میكنید ،این المان نیز در شیب بندی ایرانی باغهای اسلامی تركیبی با شكوه و قابل توجه را خلق میكند .

 

 

 

برچسب ها:

به اشتراک بگذارید

Submit to DeliciousSubmit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TechnoratiSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

انواع عضویت
پنل کاربری