امتیاز کاربران

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

خانه های ارزشمند تهران
یادگارهایی که فراموش می شوند!



کلاغ ها که می پرند، تنها به زیر بال های خود نگاه می کنند. کلاغ ها که می نشینند شاید به آنچه دیده اند، فکر می کنند. اما کلاغ های تهران دیگر فراموش شده اند ، همچون بسیاری چیزهای دیگر. هر از گاهی با صدای بلند، قارقار می کنند تا حضور خود را به رخ ما بکشند و بگویند که آنها هنوز زنده اند آنها سال هاست که شاهدند.
می گویند کلاغ ها400 سال عمر می کنند . اما عمر تهران تنها 200 سال است. 200 سال برای پایتخت یک کشور ، عمری طولانی نیست . اما در طول همین مدت این شهر شاهد حوادث بسیاری بوده است: تاجگذاری آقا محمد خان ، ترور ناصر الدین شاه، کودتای 3 اسفند ، روس ها، انگلیس ها، آلمان ها، امریکایی ها، انقلاب ، موشک باران ، اتوبان ها و برج ها، کاخ احمدشاه، توپ مرواری ، لاله زار، باغ ملی، میدان توپخانه، کاخ گلستان ، میدان اعدام، میدان آزادی، سالن کنفرانس سران، ساختمان جدیدمجلس و ...
پایتخت های بسیاری از کشورها که قدمتی طولانی دارند، میراث دار آنچه هستندکه در این کشورها گذاشته است و تاریخ، آداب و رسوم، فرهنگ و تاریخ شهرنشینی خود را حفظ کرده اند.

اصفهان و شیراز که پایتخت های قدیمی تر ایران هستند نیز یادگارهایی را هر چند زخم خورده در خود جای داده اند و همچنان از آنها حفاظت می کنند.
اما تهران در رویای دیگری است . تهران می خواهد هر روز نو شود. هر چه از دیگر شهرهای دنیا می بیند می خواهد در خود داشته باشد.تهران عجله دارد و هیچ چیز از جنون سرعت آن در امان نمی ماند . در تهران همه چیز باید تازه باشد حتی اگر به بهای ویران شدن یادگارهای قدیمی آن تمام شود.
روزگاری این امکان وجود داشت که در تهران، گذشته را همراه با آثار جدیدش دید. اما اکنون شهری به ما ارث رسیده که با گذشته خود خداحافظی کرده است. معدود ساختمان هایی که از دوران گذشته در این شهر بر جای مانده اند ؛ یا از سوی مالکان خود تخریب می شوند و یا آن قدر فراموش شده اند که خود به خود در حال تخریب هستند.حتی قانون نیز نمی تواند از این ساختمان ها که اغلب خانه های مسکونی هستند ، حمایت کند و برخی از آنها مانند « خانه خسرو افشار» توسط سازمان های دولتی تخریب شدند.
اداره کل میراث فرهنگی استان تهران در تلاش است تا با ثبت خانه های ارزشمند تاریخی تهران در فهرست آثار ملی، عاملی قانونی برای حراست از آنها پیدا کند اما تا کنون در این راه چندان موفق نبوده است.
خانه خسرو افشار در خیابان خاقانی که توسط میراث فرهنگی تهران در آثار ملی ثبت شده بود و در اختیار شهرداری قرار داشت ، شبانه از سوی شهرداری منطقه هفت تخریب شد.
شهرداری این منطقه هزینه بازسازی آن را پرداخت می کند تا این بنای متعلق به دوره پهلوی دوم که ویژگی بناهای مدرن و سنتی را یک جا داشته از نو بنا شود و کاربری تازه ای پیدا کند .
این اقدام نقطه عطفی در این زمینه محسوب می شود چرا که معمولا پس از تخریب بنا به طریقی کار را فیصله می دادند و قضیه منتفی می شد.
اما به نظر می رسد این تخریب ها کماکان ادامه دارد. بساز و بفروش ها از درون،بناهای ارزشمند تهران را می جوند، درها و پنجره ها را می کنند و یک شبه بنا را تخریب می کنند.
شهرداری های مناطق معتقدند که نمی توانند در مقابل اصرار و پیگیری فراوان صاحبان بنا که معمولا بساز و بفروش هایی هستند که خانه اعیانی را خریده اند تا بکوبند ، دوام آوردند.
از سوی دیگر شهرداری معتقد است وقتی بنای مخروبه یا نیمه مخروبه متروکی وجود دارد کاری از دست شهرداری ساخته نیست و باید بناها بازسازی درست شوند تا از کار بساز و بفروش ها جلوگیری شود . بنابراین خود دست به کار شده و برخی بناها را بازسازی می کند.
ساختمانی قدیمی که در شمال میدان فلسطین واقع شده بود ، توسط شهرداری مرمت شد اما کار آنها مورد تأیید کارشناسان سازمان میراث فرهنگی نبوده چرا که برخی از عناصری که در نمای این ساختمان پس از مرمت اضافه شده بود با نوع معماری ساختمان هماهنگی نداشت.
اسکندر مختاری، کارشناس مرمت واحیا اداره میراث فرهنگی تهران در مورد مرمت این ساختمان می گوید: « هنگام مرمت این ساختمان برخی نمادها و عناصر سنتی به نمای اثر اضافه شد که در زمان ساخت آن ، هیچ یک از آنها وجود نداشت .معماری این ساختمان متعلق به ابتدای دوران مدرن است و به همین دلیل تزیینات دوره کلاسیک به هیچ عنوان با معماری آن هماهنگ نیست.»
درسال های اخیر، تعداد زیادی از خانه های قدیمی تهران از سوی شهرداری خریداری و مرمت شدند. بخشی از این طرح های مرمتی با همکاری کارشناسان میراث فرهنگی و برخی دیگر مانند « مرکزNGO های ایران » بدون نظارت این افراد انجام شد.تعداد دیگری از این ساختمان ها نیز مانند « کاخ تابستانی محمد علی شاه» و « خانه کوچه خادم » به دست فراموشی سپرده شده اند و آرام آرام در حال تخریب کامل هستند.
مرمت و بازسازی خانه های قدیمی تهران در صورتی انجام می شود که این ساختمان ها یا در فهرست آثار ملی ثبت شده باشند و یا این که از سوی اداره کل میراث فرهنگی استان تهران به عنوان یک بنای ارزشمند شناسایی شده باشند. در حال حاضر در استان تهران تنها600 اثر که بسیاری از آنها بنای عمومی هستند در فهرست آثار ملی ثبت شده است . شناسایی بناهای ارزشمند تهران نیز با روندی کند ادامه دارد و شناسایی این آثار تنها در دو منطقه 11 و 13 به پایان رسیده است. علاوه بر این مشکلات، مرمت ساختمان های مسکونی ارزشمند شهر تهران و تبدیل آنها به بنای عمومی با دو مشکل عمده مواجه است . از یک سو ضریب ایمنی بناهای مسکونی با ضریب ایمنی بناهای عمومی هماهنگ نیست و تغییر کاربری این ساختمان ها، مشکلات بسیاری به همراه دارد . از سوی دیگر واکنش برخی از مسئولان در برابر تغییر کاربری ساختمان ها، برای ادامه این روند مشکلاتی پدید آورده است.
اسکندر مختاری در این خصوص معتقد است : « هر چند یک بنای دو طبقه با زیربنای 400 متر مربع برای استفاده به عنوان یک بنای عمومی کوچک است اما باید بپذیریم که به دلیل ارزش فرهنگی و تاریخی این ساختمان ها ، باید از آنها حفاظت کنیم.»
وی در تلاش است مسئولان تهران را مجاب کند تا برخی بناها را برای کاربری اداری بخرند و تحت نظارت اداره کل میراث تهران بازسازی کنند.
مرمت و نگهداری خانه های قدیمی تهران به ساز و کاری عملی و سریع تر احتیاج دارد تا امکان حفظ این یادگارهای تاریخ تهران فراهم شود. اما تا زمانی که حفظ چنین بناهایی به دغدغه مردم و مسئولان کشور تبدیل نشود، هیچ چاره ای وجود ندارد . از سویی عده ای هر چند با روندی کند،سعی در حفظ تعدادی از بناهای ارزشمند تاریخی شهر تهران دارند از سوی دیگر شاهد تخریب و از بین رفتن تعدادی دیگر از آنها هستند.

گرفته شده از خبرگزاری سازمان میراث فرهنگی كشور mok@@b "

به اشتراک بگذارید

Submit to DeliciousSubmit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TechnoratiSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

انواع عضویت
پنل کاربری