0

گزارشی درباره‌ی چرایی و چگونگی مرمت پل خواجو

پل خواجو اصفهان دیگر حال‌وهوای همیشگی را ندارد، دیگر از دهانه‌های آن، صدای دلنشین آواز به گوش نمی‌رسد، این صدای دل‌خراش تیشه‌هایی است كه در مقابل چشمان متحیر و نگران مردم به پایه‌های لرزان این شاهكار معماری می‌خورند. 

به گزارش خبرنگار بخش میراث فرهنگی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) در اصفهان، سازمان میراث فرهنگی و گردشگری اصفهان با هدف سامان‌دهی پل خواجو، اقدام به مرمت این اثر تاریخی كرده است و در این راستا، چهار ردیف از پلكان‌های این پل كه تعدادی سنگ حجاری‌شده از دوره‌ی صفوی داشتند، تخریب شده‌اند.

پل خواجو


نباید سنگ‌های قدیمی را از پلكان جدا كرد

هرچند هنوز هم برخی سنگ‌های قدیمی برای جایگزینی دوباره در كنار پله‌ها قرار دارند و حتا كدبندی شده‌اند، اما یكی از مدرسان رشته‌ی باستان‌شناسی در اصفهان، در این‌باره گفت: معمولا سنگی را كه علامت و قدمت داشته باشد، نباید برای چیدمان دوباره از روی پلكان جدا كرد، مگر این‌كه واقعا فرسوده و غیرقابل كاربرد باشد.

علیرضا جعفری‌زند در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا بیان كرد: در زمان پهلوی نیز پل خواجو مرمت شد و بسیاری از سنگ قبرها از تخت فولاد به این مكان منتقل شدند و هنوز این سنگ‌ها نوشته دارند. هم‌چنین بخشی از سنگ‌های پلكان و كف‌فرش‌ها به دوره‌ی پهلوی متعلق‌اند.

این مدرس رشته‌ی باستان‌شناسی افزود: پلكان‌ها به‌دلیل سیلاب‌های دهه‌های گذشته فرسوده شده‌اند و به مرمت نیاز دارند؛ اما باید با روش‌های صحیح مرمتی پیش رفت، نه این‌كه آن‌ها را نو كرد.

پل خواجو


مجری مرمت پل خواجو سازمان نوسازی و به‌سازی شهرداری است

خبرنگار ایسنا برای اطلاع از طرح مرمتی كه در پل خواجو اجرا می‌شود، با رییس سازمان میراث فرهنگی و گرشگری اصفهان تماس گرفت؛ اما احمد امین‌پور فقط به بیان این‌كه میراث فرهنگی اصفهان در حال مرمت آب شكستگی‌های پل است، بسنده كرد.

مجری این امر خطیر، یعنی مرمت پل خواجو، سازمان نوسازی و به‌سازی شهرداری است و همان‌طور كه از عنوان این سازمان پیداست، دیر یا زود باید منتظر نو شدن پل خواجو بود، نه مرمت آن.

پل خواجو


حفظ هویت را در مرمت پل خواجو فراموش نكنیم

در این‌باره، با یكی از كارشناسان شركتی مهندسی كه مسؤولیت تحقیق روی رفتارهای سازه‌یی سی‌وسه پل را برعهده دارد، تماس گرفته شد. او كه تمایل نداشت نامش در این گزارش آورده شود، گفت: شاید با توجه به هندسه‌ی متفاوت پل خواجو و به‌دلیل این‌كه پل خواجو به مطالعه‌ی سنگین‌تری نسبت به سی‌وسه پل نیاز دارد، این طرح به مشاوری واگذار شده باشد؛ اما نمی‌توانیم اقدامات صورت‌گرفته را تأیید یا رد كنیم.

او افزود: اگر قرار به اظهار نظر به‌عنوان یك شهروند باشد، باید بگویم، عناصر قدیمی را در پل باید نگه داشت و در مرمت آن، حفظ هویت را فراموش نكنیم.

پل خواجو


سنگ‌های تاریخی سالم را نباید از پلكان جدا كرد

هم‌چنین معاون میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری اصفهان در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا بیان كرد: سال‌ها در زمینه‌ی پل خواجو اقدامی انجام نشده بود و پس از سال‌ها مرمت‌های غیراصولی كه روی پل انجام شده بودند و با توجه به این‌كه هیچ مستندسازی روی این نحوه‌ی مرمت‌ها نبود، ما اقداماتی را برای رفع خطر انجام دادیم، اما به ساختار پل كاری نداریم.

مهرداد كیهان‌فر در پاسخ به این پرسش كه طبق مشاهده‌های ما، سنگ‌های پلكان‌ها در حال تعویض‌اند، گفت: برخی سنگ‌ها ارزشمندند، علامت دارند و قدمت آن‌ها به دوره‌ی صفوی بازمی‌گردد. اگر عكس‌های هولستر را نگاه كنید، متوجه می‌شوید، تعدادی از این راه‌پله‌ها سنگ ندارند و به‌دلیل عوامل طبیعی، سنگ‌های آن‌ها متلاشی یا تعویض شده‌اند.

وی ادامه داد: اقدام انجام‌شده در پنج قسمت بوده است و سنگ‌ها را بیرون می‌آوریم و در صورت ارزش و كاربرد، دوباره سر جای خود قرار می‌دهیم.

معاون سازمان میراث فرهنگی و گردشگری اصفهان در پاسخ به این پرسش كه آیا روش دیگری برای مرمت این سنگ‌ها به‌جز بیرون آوردن آن‌ها و سپس چیدن یك پازل كه مطمئنا مانند روز نخست نمی‌شود، وجود نداشت؟ اظهار داشت: بسیاری از سنگ‌ها كاملا از بین رفته بودند و حتا در دوره‌ای، تعدادی از سنگ‌ها تخریب و ضایعات آن‌ها در رودخانه رها شده بودند.

وی در پاسخ به پرسش دیگری كه آیا صحیح است، سنگ تاریخی را از مكان خود برای حتا دوباره‌چینی خارج كرد؟ بیان كرد: سنگ‌های تاریخی سالم را خیر؛ اما اگر در طول زمان، سنگ زیرین از بین رفته باشد، مجبورند، با روش سنگ‌گذاری سازه قسمت بالا را حفظ كنند و سنگ زیر آن بگذارند. البته در روش مرمت، نظریه‌های مختلفی وجود دارند، اما اصل به حفظ ساختار پل و رفع خطر است.

كیهان‌فر در پاسخ به پرسش خبرنگار ایسنا مبنی بر این‌كه آنچه ما در پل خواجو دیدیم، خارج كردن چهار ردیف از سنگ‌های پلكان‌ها بود، گفت: شما به این دید نگاه نكنید، بلكه سنگ‌فرش‌های پل همه از سنگ قبرهایی‌اند كه در زمان پهلوی تعویض شده و بسیاری از سنگ‌های پله‌ها طبق تصاویر اوایل دهه‌ی 50 تعویض شده‌اند.

وی در پاسخ به پرسشی دیگری درباره‌ی این‌كه سنگ‌های علامت‌دار و كنده‌كاری‌شده در رودخانه مربوط به كدام قسمت از پل هستند؟ افزود: ما وقتی سطح رودخانه را حفاری می‌كردیم، به این سنگ‌ها رسیدیم. من چند روز پیش در پل خواجو بودم و قرار شد، تمام سنگ‌های باارزش و دارای كنده‌كاری را مقابل پلكان‌ها بچینند تا در صورت كاربرد، به تخت فولاد برده شوند.


برخی سنگ‌ها با علامت كنده‌كاری باید جایگزین شوند

كیهان‌فر درباره‌ی این‌كه طبق برخی مشاهده‌ها، كارگران از یك نوع سنگ باارزش برای ساخت بستر سنگی استفاده می‌كردند، اظهار داشت: این موضوع صحت ندارد و از سنگ‌های معدن برای ساخت بستر سنگی استفاده می‌شود. من این صحبت شما را صددرصد تكذیب می‌كنم. فقط به یك شكل می‌تواند این اتفاق رخ داده باشد، ما عواملی در این قضیه داریم كه می‌خواهند برنامه‌ریزی‌شده این اقدامات را انجام دهند.

وی بیان كرد: طرح پروژه این است كه كنار حوضچه‌ی آرامش، پل را با سنگ‌های جدید مرمت كنیم تا از غرق‌شدگی افراد به‌دلیل عمق زیاد جلوگیری شود. توجه داشته باشید، در دهه‌های گذشته هیچ مرمتی روی پل انجام نشده بود.

كیهان‌فر اضافه كرد: خودتان كارشناسی كنید و ببینید ما چه بخشی را دست زده‌ایم. برخی سنگ‌ها قابل استفاده و برخی هرچند علامت‌های كنده‌كاری دارند، ارزش ندارند و باید جایگزین شوند تا شالوده‌ی پل مستحكم بماند. اگر بگوییم آن‌ها را دست نزنیم، نمی‌شود.

پل خواجو


در مرمت 10 سال پیش حق جابه‌جایی هیچ سنگی را نداشتیم

این گفته‌ها در حالی است كه یك استاد مرمت‌كار كه خود 10 سال پیش بخش‌هایی از پل خواجو را مرمت كرده است، به خبرنگار ایسنا گفت: 10 سال پیش، در بخش‌هایی از پل خواجو مرمت‌هایی را انجام دادیم؛ اما با این روش كه حق جابه‌جایی هیچ سنگی را نداشتیم.

سیدرضا طباطبایی افزود: ما فقط اقدامات حفاظتی برای سنگ‌های آسیب‌دیده انجام دادیم و هیچ سنگی را به‌شكلی كه امروز پل خواجو را مرمت می‌كنند، پیاده نكردیم.


نباید با اقدامات غیراصولی پل خواجو را به خطر انداخت

هم‌چنین یك كارشناس مرمت آثار تاریخی تأكید كرد: پل خواجو بسیار پیر شده است و نباید با اقدامات غیراصولی آن را به خطر انداخت.

وی اضافه كرد: متأسفانه نظر افرادی كه كار می‌كنند، این است كه تمام آجرها و سنگ‌ها باید به‌صورت شاقولی سر جای خود، مانند روز اول قرار گیرند، غافل از این‌كه اثر تاریخی نیازی به طرازبندی ندارد و بیش‌ترین هدف ما از مرمت، حفظ اثر است و باید آن را مرمت كنیم، نه این‌كه نو كنیم.

 

به اشتراک بگذارید

Submit to DeliciousSubmit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TechnoratiSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

انواع عضویت
پنل کاربری