0

preview

محسن گلکارنویسنده:مهندس محسن گلکار

کارشناس ارشد مرمت بافت

لشگریان اسلام پس از فتح مرزهای کشورهای مورد خصم، اقدام به تثبیت جایگاه خود در میان شهرهای گشوده شده نمود. برای نشان دادن اهداف و آرمان های خود، دراولین گام، تصمیم  به از میان بردن نظام طبقاتی حاکم بر جامعه ایرانی گرفت و بر آن شد تا آحاد مختلف جامعه ایرانی را به دور از هر گونه تفرقه و نفاق در کنار یکدیگر بنشاند و به دنبال آن وحدت و یکپارچگی را که نشان از قدرت و قوت حکومت قاهر است را بر مملکت منهزم، سایه افکند.

 

shushtar.kathibe

کتیبه های مسجدجامع شوشتر

به دنبال این تصمیم گیری، برای نزدیک کردن و ایجاد همدلی در میان فرقه های مختلف، اقدام  به تاسیس مکانی نمود که در آنجا تمام اقشار مختلف یکسان و برابر بودند؛ این مکان مسجد بود.

fahrag.mosque
مسجد فهرج

یکرنگی و برابری نشات گرفته از مسجد بود، مکانی که صغیر و کبیر ،خرد و کلان در کنار و در جوار هم مینشستند و میاستادند. یکسانی و یکرنگی صفتی بود که دیری نپایید؛ بعد از دوره ی اولیه اسلامی از مسجد فاصله گرفت،در اوایل ورود اسلام، مسجد جایگاه تمامی انسان های جامعه بود و هیچ گاه از آن دوری نمیکردند، این مقوله ادامه داشت تا دوره ی بنی امیه ؛ در این دوران بود که مقر حکومتی در داخل مسجد شکل گرفت؛ بعد از تبدیل مسجد به دارالحکومه،  دیگر این مکان محل تجمع و شکل گیری گروه های مردمی نبود. در این زمان، حکومت بنی امیه برای نشان دادن مشروعیت خود و بیان الهی بودن رفتار و احکام صادره از دارالحکومه، مقر خود را،  مسجد انتخاب نمود؛  مسجد به مکانی سیاسی و هسته قدرت اسلامی  بدل شد، دیگر مسجد از حالت عمومی، به مقری اختصاصی  و مکانی برای  تصمیم گیری های سیاسی و محلی تهی از مردم عادی، تغییرشکل داد.

Great-Mosque-of-Kufa

مسجد جامع کوفه

با گذشت زمان و تغییر مصالح و روحیات دوره های سیاسی حاکم، رفته رفته  بر آن شدند تا مرکز حکومتی را از مسجد جدا کنند. در دوره خلافت عباسیان و شکل گیری حکومت اسلامی، اولیاء حکومت بر آن شدند که یکسانی دارالحکومه و مسجد از اصول اسلامی- حکومتی  بدور میباشد و برای تامین مصالح حکومتی، تصمیم به جدایی مسجد از دارالحکومه گرفتند.

naeen mosque

مسجد جامع نائین

این تفکر منجر به ساخت دارالحکومه در کنار مسجد شد . روز به روز بر این جدایی  افزوده گشت و فاصله دارالحکومه و مسجد بیشتر و بیشتر شد. در قرن ششم هجری بود که این جدایی به حدی رسید که دیگر حکومت نیازی به  در نظر گرفتن محل استقرار مسجد نداشت.

shushtar mihrab

محراب مسجد جامع شوشتر

 این مسئله ، خود مختاری و جدایی دین از سیاست و حکومت را بصورت عیان به نمایش میگذاشت. بعد از این دوره بود که دیگر در شهرهای اسلامی تعدد مسجد را میبینیم و مساجد در مکان ها و محل های مختلف قرار میگیرد.

به اشتراک بگذارید

Submit to DeliciousSubmit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TechnoratiSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

انواع عضویت
پنل کاربری