0

در 100 سال اخیر، گسستگی در تداوم معماری، انتقال نیافتن تجارب گرانقدر معماران گذشته، آموزش ضعیف و ناتوانی در درک مفاهیم سنت و مدرنیته (مانند سایر هنرها)، دامان معماری مساجد را نیز گرفته و با وجود داشتن بستر غنی فرهنگ معماری ایران، خلاقیت و تعالی را از معماری مساجد سلب كرده است. امروزه از آنجا که حجم مهمی از بناهای عمومی را مساجد تشکیل می‌دهند، بازنگری در عملکردها، سامان‌دهی ساخت‌وساز و نظارت بر طرح و ساخت این بناها به‌شدت مورد نیاز است.

مساجد ایران

به گزارش خبرنگار سرویس میراث فرهنگی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، غزال كرامتی كه در پنجاه‌ودومین گفتمان هنر و معماری با عنوان «معماری مساجد» در موزه‌ی هنرهای امام علی (ع) سخن می‌گفت، ادامه داد: توجه به نقش مساجد و اشتیاق هنرمندان آن زمان برای نشان دادن هنر و خلاقیت خود در بنای مساجد، شاهکارهای هنر معماری در طول تاریخ این سرزمین خلق شدند و آن‌ها را تا دوره‌ی صفوی و تا حدودی دوره‌ی قاجاری می‌توان دید.
 


وی بیان كرد: در 100 سال اخیر، گسستگی در تداوم معماری، انتقال نیافتن تجارب گرانقدر معماران گذشته، آموزش ضعیف و ناتوانی در درک مفاهیم سنت و مدرنیته (مانند سایر هنرها)، دامان معماری مساجد را نیز گرفته و با وجود داشتن بستر غنی فرهنگ معماری ایران، خلاقیت و تعالی را از معماری مساجد سلب كرده است. امروزه از آنجا که حجم مهمی از بناهای عمومی را مساجد تشکیل می‌دهند، بازنگری در عملکردها، سامان‌دهی ساخت‌وساز و نظارت بر طرح و ساخت این بناها به‌شدت مورد نیاز است.
 


او ادامه داد: آن چیزی كه از دوران ما برای آیندگان باقی می‌ماند، حاصل اندیشه، تفکر و دغدغه‌ی هنرمندان و کارگزاران جامعه نسبت به خلاقیت پویا و حفظ ارزش‌هاست. این بینش و آگاهی از یک طرف سبب می‌شود مساجدی ماندگار داشته باشیم و از طرف دیگر، نشانگر تعالی جامعه و فرهنگ آن می‌تواند باشد.
 


وی با اشاره به این‌كه 1400 سال پیش در ساخت مساجد قدیمی مانند مسجدجامع اردستان، استفاده از مهر گلی در بندهای عمودی و بین آجرها كاری مرسوم بود، گفت: نظم مهندسی در چیدمان فضا برای ساخت مساجد از گذشته‌ها بسیار اهمیت داشته است. به همین دلیل، درك رفتار سازه و استفاده از تكنولوژی مناسب كه با نوآوری در جهان معماری هم‌خوانی داشته باشد، بسیار اهمیت داشت، به‌گونه‌ای كه در مواردی، ساخت گنبد در فضای مكعبی و وجود گوشواره برای گوشه‌سازی پایه‌های گنبد مورد تأكید بوده است.
 


او محراب، گنبدخانه، ایوان حیاط (صحن)، شبستان (فضای ستون‌دار)، منار و فضای وسط بین ورودی و محراب را نقاط معنوی و مادی در مساجد دانست و اظهار كرد: از آن زمان و با طراحی چنین تعاریفی، محراب و گنبدخانه اهمیت فراوانی پبدا كرد.
 


به گزراش ایسنا، شهاب‌الدین ارفعی نیز در این نشست گفت: مسجد به‌عنوان یكی از مقدس‌ترین بناهای مسلمانان، متأسفانه در كشوری مانند جمهوری اسلامی ایران مهجور مانده است.
 


این معمار ادامه داد: طراحی بنایی مانند مسجد در كشورهای مسلمان همسایه، برای تفنن و تفرج نبوده است و نیست. در حالی كه متأسفانه این اتفاق در كشور ما رخ داده است.
 


وی با ارائه‌ی تصاویری از مساجد كشورهای مسلمان همسایه، اظهار كرد: هر كشور برای خود معماری خاصی در ساخت مسجد دارد؛ ولی مهم‌ترین اجزایی كه در طراحی و ساخت این بنا همیشه مورد استفاده قرار می‌گیرند، گنبد، مناره و محراب است.
 


او با اشاره به ساخت گنبدهای استوانه‌یی در طراحی‌های جدید مساجد، بیان كرد: امروزه با كمك تكنولوژی، بحث زیبایی‌شناسی در مساجد بسیار مورد توجه است.
 


وی محراب را نماد درونی مساجد دانست و افزود: علاوه بر دخالتی كه معماران در ساخت این بنا دارند، مردم نیز چون خود را به‌گونه‌ای مالك مساجد می‌دانند در طراحی این‌گونه بناها خود را دخیل و تلاش می‌كنند هر آنچه را كه به تعبیر خودشان برای بهتر بودن یك مسجد لازم است، ایجاد كنند.
 


به گزارش ایسنا، امیر جونبخت نیز در ادامه‌ی این نشست با اشاره به ساخت نخستین مسجد در زمان پیامبر (ص) اظهار كرد: نخستین مسجد بدون هیچ تزیینی به‌شكلی ساده، دارای سقفی سبك و بدون در بوده است.
 


این محقق و عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی ادامه داد: وقتی مسجد به ایران می‌آید، ما شیوه‌های معماری پارتی و پارسی را در ساخت بناهای ایرانی گذرانده بودیم. یكی از نخستین مساجد در ایران، مسجد جامع فهرج است. با آمدن مسجد به ایران، نخستین تلاش‌ها برای این بود كه مسلمانان بتوانند بنایی زیبا بسازند. با آمدن این بنا به كشور، به‌عنوان یكی از شاخصه‌های شرقی به مرور به معماری ایرانی وارد شد و پس از آن، معماری ساخت این بنا را تكمیل كرد و جزو هسته‌ی مركزی هر شهر در كشور شد. بعد از آن بود كه مسجد به‌عنوان یكی از نشانه‌های شهری مورد استفاده قرار گرفت.
 


او مسجدجامع اردستان را مسجدی به‌شیوه‌ی خراسانی دانست و گفت: ساخت مساجد در این دوران، یك روند تكاملی دارد. بعد از آن، شیوه‌ی اصفهانی مظهر تجارب در ساخت مساجد در ایران است. در این شیوه بود كه به اوج هنر اسلامی رسیدیم و مهم‌ترین نمونه‌ی آن، مسجد امام (ره) در اصفهان است.
 


وی همچنین مسجد دانشگاه تهران را یكی از مهم‌ترین مساجدی دانست كه معماری آن نسبت به مساجد قدیمی ایران بسیار متفاوت است.

برچسب ها:

به اشتراک بگذارید

Submit to DeliciousSubmit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TechnoratiSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

انواع عضویت
پنل کاربری