0
مسجد جامع اصفهان در معرض تحریف تاریخی و هنری



میراث خبر: در این روزها اگر گذرتان به مسجد جامع اصفهان بیفتد،‌ كه یكی از بارزترین نمونه های متكامل معماری ایرانی متعلق به دوره های مختلف تاریخ پس از اسلام است و وارد شبستان غربی ایوان جنوبی آن معروف به گنبد خواجه نظام الملكی بشوید،‌ به یاد كارگاه های ساختمانی می افتید كه هر روز در گوشه و كنار تهران از جلو آنها رد می شوید، با همان كارگران و همان گرد و گچ ریخته روی زمین و همان داربست ها!
گویی این مسجد نه یك بنای متعلق به میراث فرهنگی كشور،‌ كه یك بنای معمولی است كه نیاز به مرمتی معمولی دارد.
از آنجا كه امور مساجد زیر نظر سازمان اوقاف اداره می شود، متاسفانه مسئولان این سازمان بدون هماهنگی با كارشناسان سازمان میراث فرهنگی اقدام به گچكاری ستون های شبستان خواجه نظام الملكی این مسجد كرده اند و كار گچكاری ستون ها همچنان ادامه دارد.
از دیگر بخش های این مسجد كه مورد دخل و تصرف غیراصولی سازمان اوقاف قرار گرفته، شبستان زمستانی مسجد، واقع در غرب ایوان و صفه استاد است كه با گچكاری ستون ها و تاق ها و سقف های گنبدی آن تمام تزیینات آجری و نحوه آجرچینی تاق زنی و پوشش چشمه ها (فاصله میان تاق ها) و ... در زیر گچكاری مدفون شده اند.
مسجد جامع اصفهان معرف شیوه های مختلف معماری و هنرهای تزیینی ده قرن تاریخ آثار اسلامی ایران است. در مجموعه ساختمان های این مسجد نمونه مكتب خاص معماری ایران از عصر سلجوقی تا عصر حاضر مشاهده می شود.
هسته نخستین فضای ایوان جنوبی متعلق به قرن اولیه پس از اسلام است و تا دوره سلجوقی بخش های دیگر ساختمانی به آن افزوده شده كه شكوه معماری این دوره را نمایان می سازد. سپس در دوره های بعد، دوره صفویه، دوره مغول تا دوره قاجاریه قسمت های دیگری به آن الحاق می شود یا مورد مرمت و بازسازی قرار می گیرد. از این رو، این مسجد ویژگی های دوره های هنر معماری ایرانی را در خود یكجا جمع كرده است. این مسجد چهار ایوانی است و در اطراف ایوان ها، شبستان های گوناگون با ستون ها و تاق های آجری و با تزیینات متنوع ساخته شده اند كه هر بخش ویژگی های هنر آجركاری ایرانی را به نمایش می گذارد.
بی تردید مرمت و حفاظت از چنین بنایی باید با دقت و حساسیت و بكارگیری اصول مرمت و بازسازی بناهای تاریخی زیر نظر كارشناسان خبره سازمان میراث فرهنگی انجام گیرد و هر گونه دخل و تصرف و مرمت و بازسازی غیرعلمی و غیراصولی صدمات فراوانی به بنا واردمی كند و از ارزش های تاریخی بنا می كاهد و موجب تحریف هنری آن می شود.
بدیهی است در كار مرمت گاه لزوم گچكاری احساس می شود اما در این صورت هم كارشناسان مرمت قسمتی از بناهای اصلی را دست نخورده حفظ می كنند تا ساختمان اصلی بنا دیده شود. مشابه این كار را در همین مسجد در شبستان تاج الملك واقع در شمال مسجد می بینیم كه گنبد آن به گنبد خاكی نیز شهرت دارد. ستون های این شبستان در دهه پنجاه هجری خورشیدی به طریق گچكاری مرمت شده ولی قسمت هایی از ستون ها را گچ نشده باقی گذاشته بودند تا تزیینات آجری ساختمان دیده شود.
اما در حال حاضر، با پایان یافتن كار گچكاری شبستان غربی ایوان جنوبی دیگر اثری از تزیینات بی نظیر آجری این بنای قدیمی باقی نخواهد ماند. همچنان كه زیبایی های هنری شبستان زمستانی آن نیز زیر گچ مدفون شده است. "

برچسب ها:

به اشتراک بگذارید

Submit to DeliciousSubmit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TechnoratiSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

انواع عضویت
پنل کاربری