0

 

مرمت تازیانه های زلزله بر پیكر برج های دو قلوی خرقان

برج های هزار ساله خرقان را كه می توان اولین گنبدهای دو پوش در ایران دانست پس از زلزله ای كه در سال 1379 در آوج به وقوع پیوست، آسیب زیادی دیدند تا آن جا كه می توان گفت در مجموع 50 درصد از این دو برج تخریب شد. ..

برج های هزار ساله خرقان پس از زلزله ای كه در سال 1379 در آوج به وقوع پیوست، آسیب زیادی دیدند تا آن جا كه می توان گفت در مجموع 50 درصد از این دو برج تخریب شد. هر چند كه زلزله آوج بر امام زاده معنوی، امامزاده علاءالدین و امامزاده طاهر را نیز ویران كرد، اما برج های خرقان به دلیل قدمت و تزیینات آجر كاری منحصر به فرد اهمیت ویژه یافتند، تا آنجا كه پس از زلزله، نگرانی های زیادی پیرامون از بین رفتن كامل این برج ها به وجود آمد.
پس از زلزله تقریبا 50 درصد برج های دو قلوی خرقان تخریب شد. با این تفاوت كه گنبد یكی از برج ها كاملا فرو ریخت و مشكل عدم استحكام، گریبان دیگری را فشرد.
در بدنه دو برج، ترك های زیادی دیده می شد، بخش های زیادی از این دو برج فرو ریخته بود. تزیینات آجركاری دو برج نیز كاملا آسیب دیده و از بین رفته بود.
«محمد محمدزاده» مدیر میراث فرهنگی قزوین با اشاره به این كه كار استحكام بخشی و جلوگیری از تخریب بیشتر این برج ها، 15 روز پس از زلزله آغاز شد، می گوید: «از آن جا كه استحكام دو برج، آسیب زیادی دیده بود، در مراحل اولیه تنها سعی شد با پوشاندن ترك ها و استحكام بخشی اولیه، نسخه برداری و مستند سازی از آثار باقی مانده به خصوص در بخش تزیینات انجام شود، هر چند كه پیش از آن نیز مستند سازی صورت گرفته بود اما به هر حال وقوع زلزله، بناهای تاریخی را در معرض ویرانی، ناپایداری و عدم استحكام قرار می دهد.
در همین حال «محمد حسن محب علی» معاون حفظ و احیای سازمان میراث فرهنگی با تاكید بر این كه تمام بناهای موجود در كشور باید مستند سازی شوند تا هنگام بروز این گونه حوادث بتوان با توجه به اسناد باقی مانده بنای ویران شده را بازسازی و استحكام بخشی كرد، معتقد است: «در مواردی كه مستند سازی ابنیه انجام نشده باشد، بازسازی و در برخی موارد بهینه سازی این آثار ناممكن می شود.»
از سوی دیگر این بناها پس از وقوع سیل و زلزله در وضعیت بحرانی قرار می گیرند تا آنجا كه هر چه فاصله های زمانی بین وقوع زلزله و سیل تا زمان شروع مرمت بنا، بیشتر شود آسیب دیدگی آنها، جدی تر خواهد شد و بناها در معرض خطر بیشتری قرار می گیرند.
هر چند آغاز مرمت و استحكام بخشی برج های خرقان تنها 15 روز پس از وقوع زلزله آغاز شد اما مستند سازی هایی كه پیش از زلزله از این برج ها صورت گرفته بود، نیاز جدید مرمت را بر طرف نمی كرد، چرا كه مستند سازی انجام شده كامل نبود و نمی توانست پاسخگوی نیاز پیش آمده باشد.
به همین دلیل پس از زلزله ضمن جلوگیری از تخریب بیشتر برج ها، كار مستند سازی نیز همچنان ادامه یافت. مستند سازی این مرحله شامل تهیه پلان دقیق و نیز بخش هایی مربوط به تزیینات بی نظیر آجر كاری باقی مانده بود.
* وضعیت كنونی
_ هم اكنون برج های خرقان با اختصاص 70 میلیون تومان اعتبار، در سال جاری مراحل پایانی مرمت اولیه را پشت سر می گذارند و اكنون كلاف كشی برج ها به اتمام رسیده است. در حال حاضر فعالیت مرمتی بنا در مرحله تحلیل سازه قرار دارد و مقاومت خاك منطقه و مصالح مورد استفاده نیز بررسی و آزمایش شده اند.
در این باره مدیر كل میراث قزوین، عقیده دارد كه فرآیند مرمت برج ها زمان بسیاری طول خواهد كشید و حداقل تا پایان سال جاری تنها كارهای اساسی انجام خواهد شد و سال آینده نیز به مرمت تزیینات و استحكام بخشی آنها اختصاص دارد.
در مجموع به اعتقاد وی، سامان دهی مجموعه برج های خرقان فرآیند طولانی تری است كه نیاز به صرف وقت بیشتری دارد.
* برج های دو قلوی خرقان
_ این دو برج با ارتفاع 15 متر از سطح زمین، در واقع برج های آرامگاهی هستند كه به فاصله 30 متر از یكدیگر قرار دارند.
كتیبه هایی كه در این دو برج موجود است، سال پایان ساخت برج ها را یكی در 460 هجری قمری و دیگری در 486 هجری قمری ذكر كرده اند.
بنای این برج های هشت ضلعی به قطر 11 متر بنا شده اند و یكی از وجوه تمایز آنها از یكدیگر، وجود دو راه پله در یكی و یك راه پله در دیگری است.
برج های آرامگاهی خرقان با داشتن 50 طرح آجر كاری تزیینی، جزو شاهكارهای آجر كاری به شمار می روند.
این برج ها دارای گنبدهایی به دو پوشش بوده اند كه به مرور زمان _ و نه در اثر زلزله _ یكی از این پوشش ها در هر دو برج كاملا از بین رفته است.
این برج ها را می توان اولین گنبدهای دو پوش در ایران دانست.

منبع : خبرگزاری میراث فرهتگی كشور

به اشتراک بگذارید

Submit to DeliciousSubmit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TechnoratiSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

انواع عضویت
پنل کاربری