0

previewshirin-hesamiشیرین حسامی

خبرنگار افتخاری جامعه آنلاین معماران ایران

قدمت عمارت تاریخی وكیل الملك به دوره های افشاریه- زندیه و قاجاریه بر می گردد. این بنا در شهر سنندج، محله ی قطارچیان و خیابان كشاورز واقع شده.

 

 

موقعیت جغرافیایی :

عمارت وكیل از سمت جنوب به خیابان وكیل(كشاورز)، ازسمت شمال بازار وكیل، از سمت شرق اداره پست و تلگراف و پارك وكیل(كه تنها سمت باقیمانده ساختمان وكیل می باشد)و در قسمت غرب به كوچه وكیل منتهی می شود كه در گذشته حیاط و اصطبل عمارت بوده است. حمام خصوصی خانواده وكیل كه روبروی عمارت مركزی و در بین سه عمارت قرار دارد درحال حاضر ورودی عمارت شعاعی دركوچه وكیل و ورودی عمارت های مركزی و جنوبی از خیابان وكیل می باشد.

مساحت بنا:

ین بنا مشتمل بر اغاتی در حدود یك هكتار وسه بخش مسكونی وتشریفاتی  می باشد. علاوه بر این بناها بازارچه ای نیز دركنار آنها بنام بازار وكیل وجود داشته است.

معماری بنا:

این عمارت دارای پلانی ساده و درون گرا و مانند بناهای دوره اصفهانی است. این بنا شامل سه دریها، پنج دریها و دو دریها و همچنین ایوان می باشد. اصل ساخت عمارت وكیل را به دوره زندیه مرتبط می دانند كه در دوره های بعدی تكمیل گردیده است.

ورودی های بنا:

ورودی اصلی دارای در چوبی بزرگی در سمت غرب بوده كه اطراف آن اتاق نگهبانی بوده است و بعدها به موتورخانه تبدیل شده است. ورودی دیگری كه این بنا دارد در قسمت كوچه وكیل است.

خصوصیات حیاط عمارت:

عمارت دارای سه حیاط می باشد، ورودی ساختمان جنوبی به گونه ای است كه ابتدا وارد دالانی شده كه از سطح خیابان و حیاط پائین تر است. (به علت آنكه شخص وارد شونده دید مستقیم به درون حیاط نداشته باشد)، در درون دالان در سمت چپ انباری برای نگهداری آذوقه وجود دارد و به سمت راست پله هایی كه به طبقه فوقانی ساختمان می رود و همچنین انباری كوچكی وجوددارد. در داخل حیاط و در سمت شرق قسمت شاه نشین و در سمت شمال پنج دریها ودر سمت جنوب كه قسمتی از آن تازه ساز است مشرف به حیاط داخل است و سمت غرب كه بر خلاف جهات دیگر یك طبقه می باشد و درحال حاضرتخریب شده است، سرایداری و قسمت خدماتی قرار داشته است و در وسط حیاط حوض سنگی قرار دارد. هركدام از قسمتهای نما كه عملكرد خاصی دارند، داخل قاب مستطیلی قاب شده اند، حوض سنگی وسط حیاط متناسب با ابعاد حیاط می باشد وكنار آن سكویی موازی حوض و در جهت قبله قرار دارد. این نما به طوركلی از آجرهایی به ابعاد 5*10*20و با ملات، گل اندود شده است.

ایوان عمارت:

در قسمت شرقی حیاط شاه نشینی قرار دارد كه به ایوان بلندی كه به سمت باغ (پارك فعلی) راه داشته است، این ایوان در دو طبقه مشترك و دارای دو ستون سنگی با تزئینات حجاری می باشد و قوسهای آن جناقی است كه قوس مركزی دارای دهانه و ارتفاع بیشتری است. سقف این ایوان از تیر چوبی بوده و قوسهای دیگر به صورت نیم دایره بوده كه شامل سه دری ها و دو دری ها ست، این قوس های تكرار شده به پیروی از سبك قاجاریه است كه در عمارت خسروآباد نیز دیده می شود. در بالای این نما ایوان سرتاسری با ستون های چوبی و سقفی از تیرهای چوبی وجود دارد.

طریقه آبرسانی به بنا:

آب این مجموعه از دو قنات كناری و میانی تامین می شده است. قنات میانی نزدیك خسروآباد و قنات كناری زیر تپه ملاحسین اواسط خیابان آبیدر می باشد.

 تزئینات معماری بنا:

از تزئینات این عمارت می توان آجركاری در نماها، انواع اروسی ها، حجاری(ستونهاوازاره هاو...)، نقاشیها (حمام) و...  نام برد.

استادكاران و هنرمندان یازنده این بنا:

از استاد كاران و معماران عمارت وكیل اطلاعات موثقی بدست نیامده و فقط ساختمان مركزی كه در دوره پهلوی مجددا"ساخته شده است توسط مهندس كمال الدین رحمانیان و مهندس مردوخی طراحی شده و معمار این بنا استاد فتح ا...فروزادگان و بناهای آن استادفتح ا...بابایی (اهل حومه سنندج) بوده اند. همچنین اروسی های این مجموعه مرجع اروسی سازی در سنندج می باشدكه توسط استاد نعمت الله محمودی كار شده است .

این عمارت با گذشت سالها هنوز در نهایت پایداری و استحكام پا بر جاست و چون نگینی در قلب شهر سنندج خودنمایی  می كند و حكایت از گذشته درخشان خویش دارد.

قناتهای عمارت وكیل:

آب مورد نیاز ساختمان، حوض های مربوط و حمام مزبور از سه رشته قنات كه دارای آبدهی منظم و زیادی بوده تامین می گردیده است. این قناتها شامل: قنات قدیم امان ا...خان، قنات وكیل و قنات جنت باغی میباشد.

عمارت وكیل از سه قسمت عمارت وكیل الملك، عمارت و كیل السلطان و عمارت وكیل الممالك تشكیل شده است كه كلكسیوینی از تزئینات و معماری قدیمی و تاریخی در آن وجود دارد. اداره كل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان كردستان در راستای حفظ و نگهداری و احیاء و ساماندهی بناهای تاریخی محله قطار چیان اقدام به مرمت اضطراری و نگهداری سالیانه عمارت وكیل الملك با مشاركت مالكین آن، مرمت و احیاء منزل قرنی، تملك و احیاء مجموعه منزل عطایی و گله داری و حفظ بافت تاریخی محل با نظارت كامل برساماندهی  و نوسازی میباشد بطوری كه حفظ چشم انداز بصری و منظری محله قطارچیان یكی از اولویت های سازمان می باشد.

کد: 1818

به اشتراک بگذارید

Submit to DeliciousSubmit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TechnoratiSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

دیدگاه‌ها  

0 # sasa 1392-07-15 23:37
وقتی این بنا های تاریخی رو میبینم ناخودآگاه دلم میگیره کاش تو همون دوران زندگی میکردم .........
دست گلتون درد نکنه خیلی جالب بود
پاسخ دادن | پاسخ به نقل قول | نقل قول کردن
انواع عضویت
پنل کاربری