0
طاق كسری رو به‌سوی آینده‌ای نامعلوم

طاق كسری ایوان مدائن كه سال‌ها در زمره زیباترین آثار به جا مانده از امپراطوری انوشیروان ساسانی بود، اكنون روز به روز بیشتر چهره ویرانی را در برابر خود می‌بیند.

طاق كسری


طاق كسری ایوان مدائن كه سال‌ها در زمره زیباترین آثار به جا مانده از امپراطوری انوشیروان ساسانی بود، اكنون روز به روز بیشتر چهره ویرانی را در برابر خود می‌بیند.
طاق كسری تنها اثر به جا مانده از كاخ سلطنتی انوشیروان ساسانی در شهر مدائن در 35 كیلومتری جنوب بغداد در استان دیالی واقع شده است. مدائن در حقیقت همان تیسفون پایتخت سلسله ساسانی است كه با حمله اعراب و تصرف آن توسط آن‌ها به مدائن تغییر نام یافت.
این شهر در روزگار خود از چنان زیبایی‌ای برخوردار بود كه اعراب ساده سپاه اسلام وقتی آن را فتح كردند به چنان حیرتی دچار شدند كه گفتند تیسفون همان بهشت موعودی است كه پیغمبر وعده‌اش را به ما داده بود. بعد از آن این شهر تبدیل به تل ویرانه‌ای شد كه زیبایی گذشته خود را هرگز باز نیافت.
تاریخ ساخت این بنا به گفته عده‌ای از مورخین به زمان اشكانیان باز می‌گردد كه در زمان ساسانیان به دستور انوشیروان ساسانی بازسازی و توسعه یافته است. این كاخ بعد از حمله اعراب به كلی نابود شد و جز ویرانه‌های طاق آن كه ارتفاعی در حدود 70 متر دارد و تعدادی از دیوارهای كاخ هیچ چیز باقی نماند.
در گذر زمان شهر پویایی خود را باز یافت. قرن‌ها بعد این مكان به یك تفرج‌گاه زیبا برای مردم تبدیل شد كه همه ساله پذیرای خیل عظیمی از مردم عراق بود كه با وجود هوای بسیار خوش و باغ‌های وسیع به آن‌جا سفر كرده و اوقات خود را در كنار بقایای طاق كسری و دیوارهای اطراف آن می‌گذراندند. مردم عراق و اعراب منطقه از این بنا نه به سبب پشتوانه تاریخی، بلكه به خاطر سندیت اسلامی كه گفته می‌شود روزی كه حضرت پیغمبر (ص) به دنیا آمد، طاق بلند آن شكاف خورد، از آن یاد می‌كنند.
این مكان تا اواخر دهه حكومت رژیم بعث عراق به عنوان یكی از مهم‌ترین تفریح‌گاه‌های اعراب شناخته می‌شد، اما رژیم بعث كه تاب این استقبال را نداشت اقدام به تخریب بیشتر این مكان كرد. در ابتدا به دستور صدام حسین موزه‌ای از عكس‌های او به شیوه‌ای مدرن در نزدیكی این مجموعه تاریخی ساخته شد كه هدف از آن تغییر مكان تجمع مردم از ایوان مدائن به آن مكان بود. اما این موزه نتوانست جایگاه با ارزش ایوان مدائن را در نزد مردم تغییر دهد. از این رو صدام دستور به تخریب برخی از مكان‌ها و دیوارهای باستانی این مجموعه داد. او حتی در نوشته‌های سنگی قدیمی مجموعه دست برد و به عمد اسم خود را وارد آن‌ها كرد تا با خدشه‌دار كردن مجموعه مردم را از تجمع در آن باز دارد. این عمل او باعث شد تا یونسكو با ارسال نامه‌ای از این اقدام دولت عراق شكایت كرده و پس از آن طاق كسری و ایوان مدائن را از فهرست آثار ثبت شده یونسكو حذف كند. بعد از مدتی رژیم بعث طی اقدامی سفر به این مكان را ممنوع اعلام كرد و با گذشت یك سال از ممنوعیت سفر به آن صد و هفتاد تن از متخلفین را به جرم رفتن به این مكان اعدام كرد.
بعد از این واقعه این مكان متروك باقی ماند و هیچ اعتنایی به آن نشد و روز به روز بر فرسودگی و خرابی‌های آن افزوده شد.
در پی فتح عراق توسط نیروهای ائتلافی در سال 2003، صدمات شدیدی به این مكان وارد شد به گونه‌ای كه در پی نبردهای مكرر نیروهای ائتلاف با نظامیان بعثی این مكان نیز مورد هدف گلوله و بمب‌های طرفین قرار گرفت. این در حالی بود كه بعد از آن امكان سفر به این مكان برای مردم مهیا شده بود و رونق از دست رفته، به تدریج دوباره به آن باز می‌گشت.
با شروع جنگ‌های تروریستی در عراق، وضع مجموعه ایوان مدائن باز هم بدتر شد. در ماه فوریه 2005 تروریست‌ها با انجام یك عملیات تروریستی قسمتی از ایوان مدائن را تخریب كردند كه از آن به عنوان بزرگ‌ترین صدمه به این مجموعه بعد از فتح عراق یاد شده است.
در پی اعلام خطر برای نابودی این مجموعه تاریخی ارزشمند در عراق، مقامات میراث فرهنگی ایران اعلام كردند كه قصد دارند با كمك یونسكو این مكان تخریب شده را بازسازی كنند و دوباره آن را به جمع آثار ثبت شده در اسناد میراث فرهنگی یونسكو بازگردانند. بر خلاف انتظار، این عمل پسندیده ایرانی‌ها توسط اعراب افراطی و تندرو مداخله در امور عراق و راهی برای حاكمیت بر این كشور عنوان شد، به گونه‌ای كه یكی از سایت‌های عربی موسوم به الصوت العروبه نوشت: «ایرانی‌ها با كمك سپاه پاسداران و سازمان اطلاعات خود به بهانه‌ بازسازی ایوان مدائن كه یادآور ستیز پیشینیان آن‌ها بر ضد پیغمبر اسلام (ص) است، می‌خواهند عراق را به تصرف خود در آورده و یاد و خاطره سلسله‌ گذشتگان كفار خود را زنده كنند.»
البته مقامات عراقی نه تنها تاكنون پاسخ منفی‌ای به مقامات ایرانی نداده‌اند، بلكه حاضر به همكاری و ادامه مذاكرات با مقامات ایرانی در این باره نیز شده‌اند. البته این مذاكرات به سبب وجود ناامنی در عراق به تعویق افتاده است. اما مقامات عراقی اطمینان داده‌اند كه به حرف‌های مغرضانه برخی رسانه‌های عربی گوش نخواهند داد و با كمك ایرانیان میراث فرهنگی خود را كه مشتركات زیادی با ایرانیان دارد بازسازی و زنده خواهند كرد.

به اشتراک بگذارید

Submit to DeliciousSubmit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TechnoratiSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

انواع عضویت
پنل کاربری