0

در جای جای مختلف شهرستان سمیرم، آثار و نشانه‌های تاریخی متفاوتی از دوره‌های ساسانیان، هخامنشیان، سلجوقیان، صفویه و قاجاریه به جامانده که هرکدام با زیبایی کم نظیر و منحصر به فرد خود، نشانگر تاریخ، فرهنگ و حیات اجتماعی این شهرستان درگذشته است

شبستان قلعه سمیرم

به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، منطقه اصفهان، یکی از این آثار گرانبها که نماد و جلوه‌ای از هنر و معماری اسلامی را در دیدگان هر نظاره‌گری به نمایش می‌گذارد، شبستان مسجد جامع قلعه، اثری به جامانده از اوایل دوره قاجار در سمیرم است که هم اکنون نیز وعده‌گاه و میعادگاه عاشقان و دلسوختگانی است که برای راز و نیاز با خدای خویش به آن پای می‌نهند.
 


بانی بنای این مکان مقدس، مجتهد فاضل و خوشنویسی شهیر به نام "ملامحمدتقی افشاری سمیرمی" بوده است که او با همت و همدلی اهالی سمیرم و به ویژه مساعدت‌های فردی به نام حاج حسین بزرگ، این مکان مقدس را به تقلید از سبک مسجد شیخ لطف الله اصفهان و به دست معماری هنرمند و زبردست به نام استاد عبدالوهاب قمشه‌ای بنا می‌کنند.
 


این شبستان در محله قلعه که از محله‌های قدیمی شهر سمیرم است در مساحت 200 مترمربع و به صورت چهار طاق با سقف‌های گنبدی شکل و قوس‌های متفاوت در مجاورت حمامی که قدما از آن به نام خزینه یاد می‌کنند، بنا شده است، اما متاسفانه از بد روزگار این حمام به طور کلی از بین رفته و اکنون 40 سالی است که درمانگاهی را به جای آن بنا کرده‌اند.
 


این شبستان که در عمق چهار متری زمین بنا شده و مسجد جامع بزرگی نیز بر روی آن ساخته شده است در تابستان‌ها بسیار خنک و در زمستان‌ها نیز هوای متعادلی دارد.
 


بسیاری از مردم شهرستان سمیرم نسبت به این شبستان، اعتقاد و احترام خاصی دارند و برهمین اساس در روزها و شب‌های مختلف سال به ویژه ماه‌های شعبان، رمضان و محرم از نقاط مختلف این شهرستان برای ادای نذر و عبادت به این مکان مقدس می‌آیند.
 


یک عضو هیئت امنای این شبستان درباره این مکان تاریخی به خبرنگار ایسنا می‌گوید: مرحوم آخوند ملامحمدتقی سمیرمی، جد مرحوم استاد حبیب الله فضائلی خوشنویس نامدار جهان اسلام روحانی بزرگواری بوده‌اند که سال‌ها به کسب علوم دینی و حوزوی در حد اجتهاد در حوزه علمیه اصفهان مشغول به تحصیل بوده‌اند.
 


حاج امیر افشاری که سال‌هاست عضو هیئت امنای مسجد جامع و شبستان قلعه است، می‌افزاید: مرحوم آخوند ملامحمد تقی و برادرشان ملامحمد خان افشاری علاوه براینکه در امور شرعی و بررسی اختلافات و دعاوی می‌پرداخته‌اند از خوشنویسان ماهر سمیرم نیز بوده‌اند، به طوری که مرحوم ملامحمد خان، 39 قرآن را به خط نسخ کتابت می‌کند که هم اکنون نیز چندین نسخه آن نزد برخی اهالی سمیرم نگهداری می‌شود.
 


وی ادامه می‌دهد: در آن زمان مرحوم آخوند ملامحمدتقی مقدمات احداث شبستان را فراهم می‌کنند و استاد عبدالوهاب قمشه‌ای نیز معماری این بنا را برعهده می‌گیرند.
 


افشاری می‌گوید: در قدیم رسم بوده مسجدها را کنار حمام و بازار می‌ساختند و به همین دلیل این شبستان نیز در کنار خزینه قلعه (حمام) و بازارچه قلعه ساخته می‌شود، به طوری که از طریق دالان کوچکی بین این شبستان و خزینه راه ارتباطی وجود داشته است. مصالح خاک و سنگ این مکان نیز از کوی شهیدان (200متری این شبستان) تهیه شده است.
 


وی می‌افزاید: سال‌ها پس از احداث این شبستان یعنی بیش از صد سال پیش نیز، عده‌ای از اهالی سمیرم بر روی پشت بام این شبستان مسجد جامع فعلی سمیرم را احداث می‌کنند.
 


افشاری درباره حمامی که قبلا در کنار این شبستان بوده نیز می‌گوید: این حمام از طریق یک دالان زیر زمینی به شبستان راه داشته است، حمام نیز جلوه و زیبایی خاصی داشت به طوری که برخی خوشنویسان و نقاشان آن زمان سمیرم علاوه بر کتبه‌های خوشنویسی تصاویر و نقوشی حماسی را بر روی دیواره‌های آن حمام کشیده بودند.
 


وی از شبستان مسجد جامع سمیرم به عنوان یکی از آثار گرانبها و تاریخی سمیرم یاد می‌کند و ادامه می‌دهد: از جوانان سمیرمی و همچنین مسؤولان شهرستان می‌خواهیم که قدر این اثر گرانبها را بدانند.
 


به گزارش ایسنای منطقه اصفهان، بنا به گفته قدیمی‌های سمیرم، مسجد جامع فعلی که اکنون بر روی پشت بام این شبستان بنا شده است از سنگ، چوب و خشت بوده و ایوان و حیاط بسیاز زیبا و دلنشینی داشته که رودخانه‌ای نیز از کنار آن جاری بوده است، اما متاسفانه طی 40 سال گذشته بافت قدیمی و سنتی این مسجد از بین رفته و به شکل مسجدهای امروزی درآمده است.
 


متاسفانه در سال‌های گذشته به دلیل نبود اداره میراث فرهنگی در سمیرم و همچنین بی‌توجهی برخی از اهالی این شهرستان، قسمت‌های از این شبستان نیز دست خوش سلیقه‌های امروزی شده و عده‌ای با به کاربردن مصالح امروزی از قبیل سنگ مرمر و سیمان اقدام به مرمت این اثر تاریخی می‌کنند.
 


همچنین طی سال‌های گذشته به دلیل عبور رودخانه از کنار این شبستان، برخی از قسمت‌های این بنا در معرض تخریب قرار گرفته است که اگر هر چه سریعتر اقدامی در راستای مرمت و بازسازی آن صورت نگیرد، شاهد از بین رفتن این بنا خواهیم بود که به طور قطع این بسیار دردآور و نگران کننده خواهد بود.
 


سرپرست اداره میراث فرهنگی و گردشگری سمیرم از آغاز مرمت این بنای تاریخی به سبک پیشین خود تا چند روز آینده خبر داد.
 


سجاد افشاری در گفت وگو با خبرنگار ایسنا در سمیرم می‌گوید: سنگ‌های مرمری که چند سال پیش از سر ناآگاهی در این بنا به کار رفته باید برداشته شود و آجرهای قدیمی و اصلی بنا را بندکشی و گچ‌بری کرد.
 


وی می‌افزاید: برای مرمت این بنا 55 میلیون تومان از محل اعتبارات ملی اختصاص یافت و تا چند روز آینده پیمانکار عملیات مرمت این بنا را آغاز خواهد کرد.
 


افشاری با اشاره به اینکه این شبستان یکی از آثار تاریخی به جامانده از اوایل دوره قاجار است، ادامه می‌دهد: انتظار داریم بتوانیم پس از پایان مرمت، برای ثبت این بنا در فهرست آثار ملی اقدام کنیم.
 


به گزارش ایسنا، یکی دیگر از مساجد قدیمی شهر سمیرم، مسجد خانعلی مربوط به دوران سلجوقی است که توسط کمال الملک علی سمیرمی، وزیر سلطان محمود سلجوقی بنا شده است. این مسجد نیز در کنار حمامی به همین نام در یکی دیگر از محلات سمیرم واقع شده است. چشمه جوشانی به اندازه 10 اینچ آب از وسط این مسجد تاریخی در جریان است که تاکنون آب آن حتی در سال‌های اخیر خشکسالی نیز کم نشده است.
 


متاسفانه معماری این اثر تاریخی نیز دست خوش سلیقه‌های امروزی قرارگرفته و حال و هوای بافت قدیمی خود را از دست داده است اما حمام آن در سال‌های گذشته توسط اداره میراث فرهنگی سمیرم مورد مرمت قرارگرفته و قرار بود که به موزه مردم شناسی تبدل شود، اما اکنون اداره میراث فرهنگی سمیرم در آن مستقر است.

به اشتراک بگذارید

Submit to DeliciousSubmit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TechnoratiSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

دیدگاه‌ها  

0 # samisamirom blogfa.c 1392-04-16 12:05
اصلاح شود.شبستان متعلق به دوره صفوی می باشد که توسط یک راهرو به مجموعه حمام متصل بوده است سبک آن نیز صفوی است.در اواخر قاجار ملا محمتقی ودیگران آن رامرمت نموده اند نه اینکه ساخته اند
پاسخ دادن | پاسخ به نقل قول | نقل قول کردن
انواع عضویت
پنل کاربری