0

فرسودگی بافت های شهری امروز عاملی برای جلوگیری از تحقق روش های مدرن مدیریت شهری در شهرسازی است که روند کند بازسازی این بافت در سراسر کردستان به عنوان یک معضل و خطر جدی به شمار می رود.

بازسازی بافت شهری کردستان

به گزارش خبرنگار مهر، انتخاب مناطق فرسوده شهری برای اسکان مهاجران و قشر کم درآمد شهر نشان از افزایش روز افزون مشکلات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی دارد که خود تهدیدی بزرگ برای شهرهای مهاجرپذیر است و به همین دلیل است که احیاء و بازسازی این بافت های فرسوده یکی از نیازهای اصلی در کردستان است.
 
مناطق فرسوده که روزگاری بخش مهمی از شهرها را تشکیل می دادند و هویت شهرها به حساب می آمدند اکنون به مناطق ناامنی تبدیل شده اند و می توان گفت هویت شهرها به نوعی دچار مشکل شده است و به همین دلیل است که بازسازی بافت های فرسوده در عصر حاضر از اهمیت زیادی برخوردار است.
 
در شهرهایی که در یک فاصله زمانی، پدیده شهرنشینی مقدم بر شهرسازی می شود و روند رشد و جذب شتابان جمعیت شهرنشین از کنترل خارج می شود، عموما شهرها با مشکلات خاصی روبرو می شوند که برطرف کردن این مشکلات، هزینه و زمان زیادی را می طلبد.
 
از مهمترین پیامدهای شهرنشینی در کنار عدم ‌ایجاد زیرساخت های مناسب شهری برای ساکنان و مهاجران شهرها، به وجود آمدن بافت های نامنظم و فرسوده پیرامون و درون شهر است و امروزه این مناطق فراموش شده شهری به عنوان عاملی برای جلوگیری از تحقق روش های مدرن شهرداری در توسعه اقتصادی شهرها به شمار می روند.
 
بافت های فرسوده زمینه ساز افزایش مشکلات اجتماعی
 
از جمله مشکلات اقتصادی بافت های فرسوده شهری می توان به وضعیت نامطلوب اشتغال و درآمد و در نتیجه کم بضاعتی مالی و اقتصادی ساکنان، موقعیت و ارزش اقتصادی زمین، تغییر الگوی مصرف، سرمایه گذاری نامتعادل در امور عمرانی شهر، مالیات و عوارض شهری و ضعف همکاری نهادها و موسسات اقتصادی، فرهنگی در توسعه اقتصادی - اجتماعی بافت قدیم اشاره کرد.
 
بازسازی بافت های فرسوده باید به گونه ای صورت پذیرد که اصول معماری و شهرسازی، توانمندسازی ساکنان بافت های فرسوده برای مشارکت در بازسازی، جلوگیری از سوداگران زمین و حداکثر بازدهی بازسازی بافت فرسوده، احیا و بازسازی سریع و کامل بافت ها، اجرای طرح بازسازی در قالب طرح های مشخص اجرایی قابل تفکیک و دارای قابلیت انعطاف پذیری نکات مثبت بازسازی بافت فرسوده از منظر اقتصادی شهری، استفاده بهینه از زمین های شهری و کاهش فاصله بین دو قطب موجود در شهر رعایت شود.

بازسازی بافت شهری کردستان

احیا، نوسازی و بهسازی بافت های فرسوده اتفاق نمی افتد مگر اینکه این مسئله توسط مردم یا همان نوسازی مشارکتی و با توجیه کامل آنان صورت پذیرد و تا زمانی که در احیای بافت های فرسوده، منافع ساکنان در نظر گرفته نشود نمی توان به احیای سریع بافت های فرسوده امید داشت و برای اینکه این اتفاق بیفتد باید دولت و نهادهای عمومی اعتماد مردم را جلب کنند.
 
از جمله مزایای بهسازی و نوسازی بافت های شهری، حفظ و صیانت از سرمایه و منابع انسانی و کاهش صدمات و تلفات ناشی از زلزله است که با هیچ معیاری قابل ارزش گذاری نیست؛ در کنار آن بهینه سازی استفاده از زمین با ارتقای شاخص نفر در هکتار و کاهش اراضی بایر و رها شده در درون شهرها به استفاده از ظرفیت بالای جمعیت پذیری مناطق یادشده منجر می شود.
 
علیرغم تمام این مطالب و با تاکید بر این نکته که بافت های فرسوده به خصوص در شهرهای بزرگ نیازمند احیا و بهسازی است کتمان این واقعیت نیز بی فایده است که اجرای این چنین طرح هایی، دغدغه ها، دل نگرانی ها و انتقادهای متعددی را در عوام به نوعی و در خواص به نوعی دیگر برانگیخته است.
 
طی سالیان گذشته، دولت راهکارهای مختلفی را در راستای احیا و بازسازی بافت های فرسوده شهری تجربه کرده است اما حجم عظیمی از بافت های فرسوده موجود و نیمه کاره ماندن و طولانی شدن اجرای بسیاری از این پروژه ها نشان از ناکافی بودن این مدل ها دارد.
 
در واقع مشکل اصلی پیش روی پروژه ها تامین منابع مالی هنگفتی است که برای احیای این گونه بافت ها مورد نیاز است.
 
شناسایی دو هزار هکتار بافت فرسوده در کردستان
 
در حال حاضر بیش از دو هزار هکتار بافت فرسوده در مناطق شهری و روستایی کردستان وجود دارد که مرمت و بازسازی آن در راستای توسعه عمران شهری در استان یک امر لازم و ضروری است.
 
با توجه به اینکه شهرسازی محور توسعه هر استان و منطقه در چشم انداز 20 ساله است، تنها با یک برنامه ریزی و مطالعه دقیق می توان به طرحی جامع برای ساماندهی مناسب شهرسازی دست یافت.

بازسازی بافت شهری کردستان

متاسفانه در حالی که میزان بافت های فرسوده در استان کردستان بیش از میانگین کشوری است ولی تاکنون تنها کمتر از 20 درصد از آن مرمت و مقاوم سازی شده است که این آمار در مقایسه با رقم اعلام شده تفاوت بسیار دارد.
 
بر اساس آخرین مطالعات صورت گرفته در استان کردستان، بیش از هزار و 800 هکتار بافت فرسوده در مناطق شهری شناسایی شده است که باید با اختصاص اعتباری ویژه از سوی دولت زمینه های تسریع در مرمت و مقاوم سازی بافت های فرسوده در مقابله با وقوع حوادث طبیعی از جمله زلزله فراهم شود.
 
در حال حاضر 17 گسل در استان کردستان فعال است و امکان وقوع زلزله در این استان بسیار بالاست که البته طی چند سال اخیر شاهد وقوع زلزله های مختلف بوده ایم و باید تمامی امکانات را برای مقابله با حوادث احتمالی و وقوع زلزله در استان بسیج کرد.
 
متاسفانه در مناطق روستایی استان کردستان نیز میزان بافت فرسوده بالای 60 درصد است و در صورت وقوع کوچکترین حادثه ای خسارت های جبران ناپذیری بر استان وارد می شود.
 
بر اساس ماده 153 قانون برنامه پنجم توسعه کشور، هر سال 10 درصد از بافت های فرسوده استان کردستان باید بهسازی و احیا شود که البته به دلیل نبود آمار مشخص در این زمینه نمی توان نسبت به اجرایی کردن این برنامه نیز در کردستان امیدوار بود.
 
سهمیه تسهیلات بهسازی بافت فرسوده در کردستان 160 تا 200 میلیون ریال به ازای هر واحد است و تسهیلات واحدهای مازاد بر سهمیه استان از محل اعتبارات مانده سال گذشته پرداخت می شود.
 
50 درصد مساحت شهرهای کردستان بافت فرسوده است
 
در حال حاضر بیش از 50 درصد از مساحت شهرهای استان کردستان جزو بافت های فرسوده به شمار می رود و از آنجا که بافت های فرسوده از شاخص های ارتقای شهری برخوردار نیستند این موضوع نیاز به توجه و حمایت بیشتری از سوی مسئولان دارد.
 
بازسازی و مرمت بافت های فرسوده زمینه ساز کنترل بخش زیادی از ناهنجاری های اجتماعی است و به همین دلیل باید علاوه بر دستگاه های متولی حوزه عمران شهری، سایر سازمان های دولتی نیز در این بخش مشارکت داشته باشند.
 
بناهای تاریخی و میراث فرهنگی هر منطقه آثار باقی مانده از گذشتگان و نشانه خط سیر زندگی مردم است و از نظر معنوی نیز دارای اهمیت فراوانی است و به همین دلیل باید مرمت این بناها مورد توجه باشد و در کنار آن برای حفظ اصالت و ویژگی های این بخش تلاش کرد.

زلزله در ایران بارها رخ داده‌ است و هر بار روستا‌ها و بافت های فرسوده شاهد بیشترین آمار تلفات در پی این حادثه بوده اند و بارها از سوی سیاست گذاران در این عرصه آمارها و ارقامی مبنی بر میزان واحدهای احیا شده در روستاها و شهرهای کوچک و بافت های فرسوده در کشور اعلام شده‌ است، ولی در نهایت پس از وقوع هر حادثه‌ طبیعی، شاهد بالا بودن آمار تلفات به دلیل عدم مقاوم سازی واحدهای مسکونی هستیم.
 
فرسودگی در عین حال تبعات گسترده ای در حوزه اجتماعی و فرهنگی بر زندگی شهروندان دارد که باید برای رفع آن چاره اندیشی شود.
 
از سوی دیگر مجموعه اقدامات انجام شده در این راستا قابل بررسی بوده و نقطه اتکای مثبتی برای مسئولان در انجام اقدامات جدی در این زمینه قرار نمی گیرد.
 
بر اساس بررسی های انجام شده یکی از فاکتور‌های اساسی در خصوص تلفات زلزله در کشور ناشی از رعایت نشدن اصول مهندسی و فرسوده بودن بافت های شهری است که میزان خسارت ها را به نحو چشمگیری افزایش می دهد.
 
با توجه به این مسائل برنامه هایی برای نوسازی بافت های فرسوده در دست اقدام است و بر اساس یکی از این برنامه ها دولت موظف شده است تا پایان برنامه پنجم توسعه حدود ۲۵ درصد از بافت های فرسوده کشور را نوسازی کند که البته رسیدن به این آمار با توجه به وضعیت کنونی تا حدودی غیر ممکن است.

به اشتراک بگذارید

Submit to DeliciousSubmit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TechnoratiSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

انواع عضویت
پنل کاربری