ایکامو

 

علم مرمت در بنا ، از تجدید حیات یک بنا چه از نظر ساختاری و چه از نظر عملکردی و حتی نوسازی بنا های کهن سخن به میان می آورد.

این مطلب دامنه ای بسیار گسترده دارد که به عنوان مثال از لایه برداری های داخلی وخارجی کلیسای سنت پل لندن گرفته تا باز سازی بنای ویندسوز گریت هال در وینسوز کاسل لندن که پس از آتش سوزی در سال 1992 چیزی به جز مخروبه ای از آن باقی نمانده بود.علاوه بر این میتوان به پروژه لایه برداری لایه بیرونی کاخ سفید آمریکا اشاره نمود که در نوع خود بی نظیر بود . زیرا در این پروژه ی لایه برداری پس 38 عملیات لایه برداری از روی نخستین لایه به اولین لایه از نقاشی ها دسترسی پیدا کردیم و پس از انجام تحقیقات لازم به مرمت و بازآفرینی آن پرداختیم.

ساختمان سازه ای است که با هدفی خاص دارای طول عمر مشخص و کارایی مشخص میباشد که پس از گذشت مدت زمان لازم بنای مذکور ویژگی های خود را از دست میدهد و مستلزم نگرشی جدید در مورد آن میباشد.

 

مهندس محسن گلکار

نویسنده : مهندس محسن گلکار

 مرمت ادامه حیات بنا را فراهم می آورد و از نابودی و زوال بنا در برابر زمان ، استفاده نادرست و بیش از حد از بنا محافظت میکند. به طور کلی مرمت بنا مجموعه ای از اقدامات و اندیشه هایی است که سبب افزایش طول عمر بنا میشود و طبق برآوردی که در طی سالیان دراز از تجربیات خود در امر مرمت بدست آورده ایم ؛ هزینه مرمت یک بنا بر اساس اصول و قوانین تایید شده ، از هزینه تخریب و ساخت بنایی جدید بسیار کمتر میباشد و این بدین معنی است که حفظ یک بنا از تخریب آن مقرون به صرفه تر است.

مرمت و انجام فعالیت های مرمتی بستگی به نوع نیاز و هدف ما از مرمت دارد ؛ به عبارت دیگر مرمت یک بنا به وضعیت بنا و نوع کاربرد آن چه در آینده و چه در گذشته دارد.

در اینجا به اختصار به تعریف سه نوع از مرمت میپردازیم:

 

:Building Cleaning

 این اصطلاح در مورد پاک سازی و لایه برداری از جدار خارجی بناهایی که بیشتر در شهرهایی با مشکلات آلودگی مواجه هستند بکار میرود.

در بسیاری از بناهای سنگی انگلستان که در آن از مصالح سنگی گرانیتی ، سنگ سیاه و سنگ آهک استفاده شده است ، جداره ی خارجی این بناها و رنگ خارجی آن ها در اثر دود وسائل نقلیه و مه دود فتوشیمیایی به رنگ سیاه بدل شده است .به دنبال ایجاد این وضعیت و افزایش روز افزون آلودگی هوا در انگلیس، دولت در حمایت از بناهای قدیمی مخصوصا بناهای سنگی قوانینی را وضع کرد که در پی آن آلودگی هوا کاهش یافته و به همین منوال آسیب های وارده بر بناهای سنگی نیز کاهش یافت.

فعالیت هایی که برای تمیز کردن وزدودن لایه های اضافی از جداره این ساختمان های آسیب دیده بر اثر آلودگی هوا در انگلستان به حدی طاقت فرسا و سنگین میباشد که ما از این نوع فعالیت ها تنها در ساختمان هایی که در اثر آتش سوزی و جریان شدید آب یعنی سیل آسیب دیده باشند استفاده میکنیم.

 

:Major Repair

این اصطلاح در مورد مرمت بناهای آسیب دیده توسط آلودگی هوا مخصوصا باران های اسیدی

که بر سطوح سنگی آن ها تاثیر گذار است و به تدریج بر نما و ساختار اصلی بنا تاثیرات نامطلوبی میگذارد اطلاق میشود.

 

:Rebuilding

 این اصطلاح بیشتر زمانی که قسمت های جدید و نوساز جایگزین قسمت های مخروبه و ازدست رفته بنا میشوند مورد استفاده قرار میگیرد. در تمام موارد بین قسمت قدیم و جدید بنا و قسمتی که معاصر خلق شده است تعادلی رعایت میگردد که این تعادل در زمینه تکنیک ساخت و شباهت مصالح جدید با مصالح قدیمی که در ساختار و اصل بنا بکاررفته است رعایت میگردد. به عنوان نمونه استفاده از روش Rebuilding را میتوان در پروژه مرمت واحیای وینسورکاسل لندن مشاهده کرد که از تکنیک و مصالح مشابه با اصل بهره گرفته شده است.

در مرمت بسیاری از بناهای کهن ممکن است از همه این قوانین که بر اساس آن یک مرمت Rebuilding نامیده میشود ؛ استفاده نشود . در بعضی از موارد این نوع مرمت در ظاهر بنا یعنی جداره های خارجی و سطح بیرونی کلیه دیواره ها صورت میگیرد که در این صورت به عمل انجام شده اصطلاح Rebuilding اطلاق نمیگردد زیرا قوانین و دستورات این نوع مرمت باید در ساختار بنا و ویژگی های اصلی بنا تعمیم یابد.

اگرچه تکنیک های مرمتی در حال پیشرفت و گسترش میباشد و روز به روز روش های مرمتی جدیدی به بازار میایند اما با انجام پیش بینی های صحیح و برنامه ریزی های دقیق و آینده نگرانه میتوان به بسیاری از مشکلاتی که در آینده گریبانگیر یک پروژه مرمتی میشود پایان داد.

به عنوان مثال استفاده از تکنیک سندبلاست که در سال های 1960-1970 در انگستان برای تمیز کردن و لایه برداری دود و آلودگی از روی سنگ های نما مورد استفاده بود ؛ این روش باعث میشد که سنگ های آلوده در انک زمانی تمیز میشد در کنار این خاصیت ، این روش باعث میشد که در اثر ضرباتی که به سنگ وارد می آمد روزنه هایی ذره بینی در سطح سنگ ایجاد میشد که با چشم دیده نمیشود ؛ بر اساس این ، آب به داخل این روزنه ها رسوخ کرده ، که این رخداد سرآغازی بر فرسودگی و فرسایش میباشد.

مرمت تاریخی

در زمینه ی حفاظت تاریخی میتوان به مرمت بنا وکلیه اقدامات و روندهای مربوط به آن اشاره کرد مانند کلیه اقدامات انجام داده برای آشکارسازی و شفاف سازی قسمتی از یک بنای تاریخی ، به شرط حفظ ارزش های میراثی و تاریخی آن و مراقبت از میراث گذشتگان.

فعالیت در این زمینه به معنی جلوگیری از زوال و نابودی و برگرداندن وضعیت فعلی بنا به وضعیتی قابل قبول میباشد. البته کلیه این اقدامات و فعالیت ها تحت تاثیر یک سری از قوانین و مقررات بین المللی صورت میگیرد که شامل عهدنامه ها ،کنوانسیون ها و توصیه نامه ها میباشد که در امور مرمتی باید این قوانین رعایت گردد.

یکی از بخش های مرمت تاریخی پرداختن به سیستم تهویه و سیستم سرمایش و گرمایش ساختمان میباشد.این اقدام شامل جایگزینی این سیستم ها با سیستم های جدید و مدرن ویا جایگزین کردن سیستم های طبیعی قدیمی با سیستم های طبیعی مدرن میباشد که در دوره ی اولیه بنا وجود نداشته اند.

منطقه زلو سارزکوی ، منطقه ای سلطنتی در خارج از شهر سن پطرزبورگ در روسیه به همراه زمین های بزرگ و پهناور کشاورزی که کاخ های سلطنتی و کوشک ها را در خود جای داده است نمونه ای بسیار مفید از این نوع مرمت به شمار میرود.

در این نوع از مرمت به جایگزینی مصالح نیز میپردازیم .مصالحی که در زمان اولیه برای ساخت بنا مورد استفاده قرار گرفته است دارای ارزش هنری و تاریخی میباشد و ممکن است امروز کارایی خود را از دست داده باشند و باید   این نوع از مصالح برای عملکرد بهتر و مقاومت بیشتر با مصالح مشابه که از یک سری قوانین پیروی میکنند جایگزین شوند.

مرمت و تغییر مصالح مدرسه باهاوس آلمان در سال 1925 نمونه ای از این عملکرد میباشد. که دراین ساختمان مصالح سقف آن از جنس چوب میباشد که در اثر رطوبت پوسیده و فاقد کارایی شده بود را با مصالحی جدید جایگزین کرده اند.

برای رنگ های نقاشی داخلی و خارجی نیز مشکلی مشابه ایجاد میگردد که در اثر باران اسیدی ، آلودگی هوا و تابش آفتاب رنگ های اولیه ،خواص خود را از دست داده و پس از تلاش های مرمتی تقریبا هیچ مقدار از رنگ های اصلی باقی نمی ماند.

آنالیز و تجزیه ی رنگ ها و بدست آوردن طیف های اصلی رنگ های قدیمی به ما اجازه میدهد که رنگی مشابه رنگ اولیه تهیه کنیم.البته این اقدام ابتدای کار محسوب میشود زیرا بسیاری از این رنگ ها در برخورد با طبیعت و عوامل مخل رنگ بسیار ناپایدار میباشند.

در قرن هجدهم میلادی رنگ سبز از آرسنیک بدست می آمد ؛ آرسنیک ماده ای بود که عمر و دوام بالایی در نقاشی نداشت . از مشکلات اصلی استفاده از رنگ با ریشه های طبیعی این است که این رنگ ها در برخورد با آفتاب و عوامل طبیعی خاصیت خود را از دست میدهند.

در میانه قرن نوزدهم میلادی موسسه ملی حفاظت انگلیس اجساد مومیا شده ای را کشف کرد که در آن نوعی رنگ قهوه ای بکار گرفته شده بود که پس از تجزیه و تحلیل های لازمه و انجام آزمایشات متعدد به این نتیجه دست یافت که این نوع رنگ در برابر آفتاب و عوامل مخل طبیعی بسیار مقاوم است.

این موسسه برآن شد تا ازترکیبات این رنگ در مرمت نقاشی های بناهای تاریخی استفاده کند. از ویژگی های فیزیکی این رنگ شکل گوی مانند آن بود که همین امر کاربرد ساده ی آن را به همراه داشت.

در ایالت متحده آمریکا ، موسسه ملی حفاظت برای دسترسی به رنگی مناسب برای جایگزینی با رنگ های فرسوده ، در منطقه درمونت کارخانه کوچکی احداث کرد که کیفیت رنگ های آن ، به اندازه کیفیت رنگ های اروپایی بود. این کارخانه برای مواد اولیه از رنگ دانه های هلندی و سوئیسی استفاده میکرد که از ویژگی های رنگ آن پایداری و ثبات آن میباشد.

نقاشی های رنگارنگ خانه ی درمونت در ایالت درمونت امریکا و نقاشی های کتابخانه عمومی بوستن مثال هایی از انواع مرمت تاریخی میباشد.

تکنولوژی در بناهای قدیمی

در قرن 21 ، گاهی اوقات حفاظت از بناهای تاریخی به معنی ارائه کاربری جدید به کالبد قدیم میباشد.ما میتوانیم بدون نادیده گرفتن اصل و ماهیت اولیه بنا ، کاربردی متفاوت با کاربرد اولیه بنا اما متناسب با ساختار بنا به آن بدهیم.

در قلب شهر لندن ، گروه ایتالیایی همکار ما برای تامین ساختمان های سرویس دهنده به محله ماهی فروشان در ساحل تایمز واقع در لندن بریجد اقدام به فهرست برداری از ساختمان های موجود کرد. بر اساس این آمارگیری ساختمان های لندن بریجد بین سال های 35-1832 ساخته شده بودند ؛ تمام این ساختمان ها خطرات بسیار گسترده ای را بر اثر بمب گذاری ها و بمباران شهر لندن در سال 1940 تحمل کردند.

همه این بناها ترکیبی از بناهای قرن نوزدهمی میباشند که در سال 1950 در طی مرمت های انجام گرفته بر آسیب های وارده از جنگ جهانی دوم بسیاری از قسمت های سااختمان های قدیمی با قسمت های جدید جایگزین شدند.

ساختمان های محله ماهی فروشان لندن توسط شرکت ورشیپ فول احیا و تغییر کاربری داده شد که بر اساس طرح احیا آن ساختمان ها به بناهای اداری ، تفریحی و محلی برای ملاقات همشهریان بدل شد .

ما از طریق آمارگیری و گفتگو با مردم تمام سعی خود را به کار گرفتیم تا از طریق تغییر کاربری های در نظر گرفته شده از بحران آن منطقه و نارسایی های در جریان بکاهیم .

ما در ارائه طرح احیا و تغییر کاربری محله ماهی فروشان لندن ساختمانی را به منظور ساختمان سرویس دهنده آب گرم منطقه در نظر گرفتیم که در آن آب گرم برای تمام محله و در تمام طول سال تهیه میشد. گروه ما با انجام مطالعات و تحقیقات لازم ، یک سیستم CHP (سیستم گرمایش مرکزی) که بازدهی برابر با توان 70 کیلو وات برق و 120 کیلو وات گرما را دارا بود ، برای محله ماهی فروشان در نظر گرفت.

یک سیستم CHP  بصورت معمول از یک جعبه فلزی تشکیل میشد ؛ سیستم با خصوصیاتی که ما در نظر گرفته بودیم نمیتوانست در ساختمان تعیین شده برای این کار، جای بگیرد. گروه با شکستی بزرگ روبرو شد که کل پروژه را با تعلیق همراه کرد زیرا این قسمت از پروژه زیر بنای کل پروژه محسوب میشد .

گروه ما با عزمی راسخ به دنبال حل این مشکل برآمد و راه های مختلفی را امتحان کرد و در نهایت به نتیجه ای مطلوب دست پیدا کرد .

ما با انجام مطالعات در مورد سیستم CHP توانستیم این مشکل را با عوض کردن نحوه اسمبل دستگاه و جابجایی اجزای آن ، آن را در فضای در نظر گرفته شده جای دهیم.

علاوه بر این ساختمان ما ساختمان هایی به عنوان گالری ، محلی برای دیدار مردم و مونیتورینگ که در آن کنترل و رسیدگی بر ساختمان اصلی انجام میگرفت.

نکته حائز اهمیت در این پروژه این بود که برای انتقال گرما و هوای خنک از راه ها و داکت های اولیه ساختمان استفاده کردیم.

برپاسازی سیستم CHP بر پایه دقت و ظرافت بسیار زیادی استوار بود و از هرگونه جسارت و خطرپذیری به دور بود.

از دیگر ویژگی های این پروژه ترکیب تکنولوژی و ماشین آلات مدرن الکتریکی با ساختاری قدیمی بود . این پروژه در حقیقت دوستار محیط زیست بود زیرا سالانه از ورود حدود 1900 تن دی اکسید کربن به هوا جلوگیری میکرد و علاوه بر آن در مصرف انرژی نیز بسیار محطاط بود.

بر اساس این پروژه و خصوصیات آن کل سرمایه هزینه شده در آن در طی تنها 4 سال برگشت پیدا کرد.

Fishmongers Hall in London

Fishmongers Hall in London

مرمت

مرمت

مرمت

مرمت

مرمت

مرمت

 

برچسب ها:

به اشتراک بگذارید

Submit to DeliciousSubmit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TechnoratiSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

انواع عضویت
پنل کاربری