0

طبقه بندی آرشیو

به‌ بهانه‌ی درگذشت سید هادی میرمیران



"هر كس عمرش را فدای معماری كند، یك روز، هرچند دیر، از او قدردانی می‌شود."

سیدهادی میرمیران ظهر روز چهارشنبه پس از آخرین عمل جراحی ستون فقرات، دیگر به‌هوش نیامد و در بیمارستان فرانكفورت - آلمان درگذشت.

به گزارش خبرنگار بخش هنرهای تجسمی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، این هنرمند معمار و شهرساز، شانزدهم فروردین‌ماه نقشه‌ها و طرح‌های نیمه‌كاره‌ی احیای تاریخ ایران را موقتا رها كرد؛ تا برای ادامه‌ی مداوا به آلمان سفر كند.

 

" عمل جراحی موفق نبود و به‌رغم تلاش پزشكان برای به‌هوش آوردنش، پس از یك‌هفته بی‌هوشی دار فانی را وداع گفت." خبر كوتاه بود و تلخ!

"از همان روزهایی كه توده‌ای در كلیه‌اش پیدا شد، دیگر میرمیران بدون عصا یا ویلچر راه نرفت، اما تا وقتی به اتاق ساده و كوچك او در گوشه ساختمان محل كار پویا و پررفت‌وآمدش نمی‌رفتی، باور نمی‌كردی كه روی ویلچر می‌نشیند و ساعاتی طولانی را روی تخت می‌گذراند و چنین طرح‌هایی می‌آفریند.

مدیریت قاطع و حضور مستمر و باوسواسش در جلسات كه تا همین روزهای بهاری در اتاق خودش تشكیل می‌شد، حاكی از این امر بود.

 

به گفته‌ی خیلی‌ها او مارسل دوشان ایران است. تصاویر ماكت‌های ساختمان‌های اجرا شده و نشده، خود حاكی از این مدعاست.

 

سال‌های 1345، 46 و 47، آن روزهایی كه مهندس هوشنگ سیحون رییس دانشكده‌ی هنرهای زیبای دانشگاه تهران بود و ‌به هر بهانه‌یی دانشجویان را جریمه و وادارشان می‌كرد تا معماری ایران را بشناسند، آنان را به رلوه - اندازه‌گیری و تهیه نقشه - از بناهای معماری مجاب می‌كرد؛ از قره‌كلیسای ماكو، كلیسای جلفا گرفته تا ارگ علیشاه و...؛ مسجد عالی‌قاپوی اصفهان نصیب میرمیران شد.

طرح‌های فانتزی، تخیلی و ایده‌های بلندپروازانه‌ی او را سال پایینی‌های دانشكده‌ی معماری دانشگاه تهران، و آتلیه‌ی پروفسور اعتصام به‌خوبی به یاد دارند.

دانشجویی كه بیشترین مدال، نشان و جایزه‌ی دانشكده را از آن خود می‌كرد.

سال 1347 و پس از پایان تحصیل، فعالیت حرفه‌یی‌اش را آغاز كرد و با تاسیس شركت ملی ذوب آهن ایران - اصفهان، 10 سال مسؤول كارگاه معماری و آتلیه‌ی طراحی معماری و شهرسازی این شركت شد.

پس از انقلاب، وزیر مسكن و شهرسازی وقت - زنده‌یاد مهندس سراج‌الدین كازرونی - از هادی میرمیران كمك گرفت و طرح جامع منطقه و شهر اصفهان را به او سپرد. او شهر جدید بهارستان را طراحی كرد.

میدان كهنه‌ - محل زندگی كلمیان اصفهان، حوالی مسجد جامع بود، میرمیران طرحی جدید برای این میدان ارایه داد؛ می‌گویند نقطه عطف اصفهان از آنجا بسته شده است. هم‌چنین بسیاری از كارشناسان اذعان دارند، بسیاری از آن‌چه را كه اصفهان امروز دارد، از این پیشكسوت سازمان نظام مهندسی ساختمان كشور است.

 

اگرچه خود معتقد بود كه معماری كه امروز در كشور داریم، شایسته‌ی مقام و منزلت تاریخی ما نیست، می‌گفت: ما از گذشته در دو عرصه‌ی شعر و معماری بسیار موفق بوده‌ایم. در معماری جزو یكی از كشورهایی هستیم كه بزرگترین میراث معماری و تاریخی را دارد. سه هزار سال معماری پیوسته داریم كه تمام این سال‌ها جزو بهترین نمونه‌های معماری جهان بود؛ اما از اواخر دوره‌ی قاجار تا امروز، بیشترین مصرف‌كننده‌ی معماری كشورهای پیشرفته غربی شده و خود نتوانستیم سهم مهم و حتا كوچكی را در معماری معاصر جهان داشته باشیم.

برنده‌ی نشان معماری ایران، عوامل زیادی را دخیل دانسته و تاكید داشت كه معماری برخلاف شعر، به امكانات مالی محتاج است. باید كارفرما و صاحب كاری باشد كه یك كار معماری به‌وجود آید؛ در ده - پانزده سال اخیر بارقه‌هایی به‌وجود آمده و وضعیت رو به بهبود است.

او هم‌چنین تاكید داشت: میراث بزرگ معماری داریم و ضروری است به آن توجه كنیم. علاوه بر آن، باید به دستاوردهای معماری روز دنیا توجه داشته باشیم.

میرمیران در آخرین دیدار حضوری اعضای بخش هنرهای تجسمی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) كه شهید محمدحسن قریب هم در آن حضور داشت، از كم‌رغبتی مردم نسبت به بافت‌های تاریخی گلایه كرده بود. به گمان او بافت‌های تاریخی ایران، امروز به محل اسكان اقشار كم‌درآمد یا مهاجر تبدیل شده است و خانواده‌ی اصیل شهری هم یا به‌طور كامل از این بافت‌ها خارج شده‌اند یا در حال خارج شدن هستند. بنابراین بافت‌های تاریخی روز به روز به ضرر اقشار قدیمی و باسابقه‌تر تغییر می‌كند. همین امر رانده شدن بیشتر مردم را از این بافت‌ها موجب می‌شود؛ در یك مقطع، بهای لازم را به بافت‌های تاریخی‌مان نداده و كار نكردیم كه آن‌ها را شایسته‌ی زندگی امروز قرار دهیم. باید تحولی انجام می‌دادیم كه بافت‌های تاریخی كشور بافت‌های مطلوبی باشد. درحالی‌كه بافت‌های تاریخی در همه جای دنیا گران‌ترین مناطق است، اما مردم ما از این بافت‌ها فراری‌اند، چراكه كار لازم در به‌روز و به‌هنگام كردن بافت‌های تاریخی‌مان انجام نداده‌ایم.

می‌گفت: در معماری امروز ایران هم ایده‌های معماری پست مدرن به صورت عمیق مورد بررسی نمی‌شود و عناصر كلیشه‌یی معماری پست مدرن كه در اروپا و آمریكا وجود دارد، با اغراق مورد استفاده قرار می‌گیرد. معماران ایرانی به‌صورت مستقیم كار می‌كنند؛ گمان می‌كرد كه ضروری است به شكلی پنهانی‌تر شیوه‌ی معماری قدیم ایران را به پای معماری امروز كشاند.

 

ساختمان مكتب‌القرآن و طراحی مجموعه فرهنگستان‌های جمهوری اسلامی كه عنوان نخست مسابقه - سال 1373- به خود اختصاص داده بود، هنوز در خاطره‌ها جا دارد. این طرح‌ها را نقطه‌ی تحولی در معماری پس از انقلاب می‌دانند كه یخ بسته‌شده معماری پس از انقلاب را آب كرد.

جایزه‌ی نخست و مقام اول این مسابقه به طراحی او - برج سه‌تایی بلندی كه دروازه‌ی علم میانه‌ی آن جا داده شده بود ـ تعلق گرفت؛ اما هنوز هیچ‌كس نمی‌داند چرا طرح پنجم اجرا شد كه البته هنوز نیمه‌كاره مانده است.

 

خودش با كمی گلایه عنوان می‌كرد: آرزوی هر طراحی است كاری كه می‌كند ساخته شود، ‌اما متاسفانه در كشور، خیلی كارهای خوب روی كاغذ مانده است.

 

میرمیران مشاور مادر شهر بم هم بود؛ طرح توسعه‌ی شاه‌چراغ روی میز كارش پهن و نیمه كار ماند و بازسازی محوطه ارگ كریم‌خانی شیراز هم.

پروژه‌ی كتابخانه شورای شهر كانسای، پروژه موزه ملی آب ایران و طرح بزرگراه نواب، توسعه‌ی میدان بهارستان، مجموعه‌ی كریمخان زند شیراز، طرح توسعه حرم حضرت معصومه (س) و فعالیت در زمینه طراحی شهری اصفهان شیراز و تهران - طرح نواب، در كارنامه‌ی مفید كاری‌اش ماندگار ماند.

 

آثار میرمیران دارای ویژگی تندیس‌گونه‌یی است و نمونه شاخص این ویژگی در پروژه‌ی بانك توسعه صادارت ایران هویداست. او متدهایی را كه در جهان می‌آمد، بلافاصله دریافت و در معماری خود به كار می‌بست.

كم كردن از ماده و افزودن به فضا ویژگی مهم كارهای اوست؛ تركیب معماری با شهر، تعلق به مكان و همگامی با روح زمان ویژگی‌های دیگر آثار میرمیران است.

می‌گویند پس از طراحی ساختمان سفارت ایران در فرانكفورت، توسط این معمار برجسته‌ی ایرانی، تعجب مردم و مسوولان شهر را برانگیخت و آنان را به شناخت بیشتر معماری ایران علاقمند كرد. پس از آن یكی از مسؤولان فرهنگی این كشور به ایران آمد و پس از نشست‌هایی با معماران جوان قرار شد نمایشگاهی از آثارشان را در فرانكفورت برگزار كنند.

 

فانتزی‌های جوان پویای دهه‌ی 40، اجرایی، ساده، بی‌پیرایه و موفق‌تر از پیش شده بودند. ساختمان كانون وكلای دادگستری مركز، با اجرای نمای مسعود عربشاهی حكایت از آن دارد.

ایده نو، خلاقیت، نوآوری و داشتن حرف تازه اصلی‌ترین معیار انتخاب هیات داوری جایزه‌ی معمار 83 برای انتخاب این بنا به عنوان برترین ساختمان‌های پس از انقلاب بود.

 

مدرس دانشگاه‌های علم و صنعت، هنر معماری تهران، همدان و شیراز، تاكید داشت، باید توجه داشته باشیم كه اگر از معماری امروز جهان استفاده نكنیم، از قافله‌ی تمدن معماری عقب مانده‌ایم.

 

كسب 30 جایزه‌ی عموما نخست، تقدیر، لوح، نشان و مدال و تالیف حدود 10 مقاله در زمینه‌های مختلف معماری و نیز ده‌ها سخنرانی در دانشگاه‌ها و مجامع مهم و معتبر دنیا، این فارغ‌التحصیل ممتاز دانشگاه تهران را جزو برترین‌های معماری ایران كرده بود.

سیدمحمد خاتمی - رییس جمهوری وقت ایران در سال 83 - نشان دولتی درجه‌ی یك فرهنگ و هنر كشور را به وی اعطا كرد.

 

پاییز دو سال پیش نیز جامعه‌ی معماران، آخرین بزرگداشت مقام علمی و فرهنگی وی را برگزار كرد.

میرمیران همان روزها هم به دلیل بیماری خود در این مراسم حضور نداشت، اما خانه‌ی هنرمندان ایران را معماران و دانشجویان معماری در بر گرفته بود. همان روز نگارخانه‌یی در این خانه به‌ نامش مزین شد.

آخرین تجلیل از مهندس سیدهادی میرمیران در جامعه‌ی مهندسان مشاور بود كه جایزه را نپذیرفت و توصیه كرد كه جایزه را به جوان‌ها بدهند تا آن‌ها بدانند هر كس عمرش را فدای معماری كند، یك روز هرچند دیر از او قدردانی می‌شود.

 

روزهای پایانی زمستان سال گذشته، میرمیران در مسابقه‌ی بین‌المللی طرح ساختمان كنفرانس اسلامی - جده - 30 ژانویه 2006 ، با حضور مسابقه 98 طراح، شركت كرد.

10 پروژه برای دور دوم رقابت انتخاب شدند و مهندیس مشاور نقش جهان پارس به خاطر كیفیت هنری برنده شد.

همان روزها همراه با چند طراح و معمار دیگر برترین طرح‌های باغ موزه دفاع مقدس انتخاب می‌كرد. این مسابقه را شركت توسعه فضاهای فرهنگی شهرداری تهران و بنیاد حفظ آثار و ارزشهای دفاع مقدس برای راه‌اندازی موزه‌ای با مساحت پنج هزار متر مربع در مجاورت پارك طالقانی برگزار كرده بود.

 

اما آخرین افتخارات كاری وی، طرح محور عباس‌آباد محسوب می‌شود كه به تصویب شورای عالی شهرسازی ایران هم رسید.

 

حالا دیگر اتاق كار و زندگی پاك و مختصر معمار 61 ساله‌ی ایرانی، میز كار، خط‌ كش، شابلن، مداد و انبوهی كتاب معماری و شعر در كنج نقش جهان پارس، تنها خاطره‌ی سرانگشتان توانای مرد معماری ایران را خواهند داشت.

 

برچسب ها:

به اشتراک بگذارید

Submit to DeliciousSubmit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TechnoratiSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

انواع عضویت
پنل کاربری