0

بخشدار زرین آباد شهرستان دهلران گفت: یکی از مهمترین آثار تاریخی استان ایلام یعنی قلعه شیاخ جایی برای نگهداری دام وگوسفندان عشایر تبدیل شده است.

قلعه ی شاخ

محسن چراغی پور در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار داشت: قلعه شاخ یکی از بزرگترین و منحصربفردترین قلعه های تاریخی غرب کشور است که در پنج کیلومتری شرق روستای بردی، دهستان سیدابراهیم، بخش زرین آباد شهرستان دهلران قرار گرفته است.وی بیان داشت: این اثر زیبا بر بالای یک بلندی نسبتا مرتفع که بر رودخانه های شاخ و دره شور مشرف است و در دامنه تنگ معروف ووییله و کوه های تخت نیله در شمال شرقی و تخت پیران در شمال غربی و در یک موقعیت طبیعی - جغرافیایی مهم و احتمالا بر سر راه باستانی ایران به میان رودان ( بین النهرین ) واقع شده است و به عنوان نماد حاکمیت و یکی از شاهکاری معماری دوران ساسانی از آن یاد می شود.این مسئول افزود: این اثر باستانی به در سال 1388 در فهرست اثار ملی کشور به ثبت رسیده است.بخشدار زرین آباد گفت: بخش زرین آباد یکی از بخش های سگانه شهرستان دهلران است که از قدمت بسیار تاریخی و باستانی برخوردار است و در زمانهایی به عنوان یک منطقه استراتیژیکی از آن یاد شده است.وی تصریح کرد: وجود قلعه های همچون قلعه انجیر و شاخ بیان گر این موضوع است که از قدیم ایام بخش زرین آباد یکی از مناطق استراتیژیکی محسوب می شود.بخشدار زرین آباد اظهار داشت: وجود بناهای مذهبی از جمله امام زاده سید ابراهیم سید ناصردین و سید فرخ دین با عث شده این بخش به عنوان کانون زوار در استان ایلام تبیدل شود.وی گفت: بیش از 200 اثر تاریخی و باستانی در این بخش وجود دارد که مهمترین آنها قلعه شاخ، قلعه دنه، قلعه انجیر، محوطه تاریخی جر سگلال. و....است که از این آثار تنها دو اثر ثبت شده است که یکی قلعه تاریخی باستانی شاخ و بنای تاریخی مذهبی سید ابراهیم (ع) متعلق به دوره ساسانی که این دو اثر ماندگار و بسیار مهم در بخش زرین آباد است.بخشدار زرین آباد عنوان کرد: باید این بناها نگهداری و معرفی شوند و مشکل اساسی معرفی نشدن و ثبت نشدن آنها در آثار ملی، عدم شناسایی آثار تاریخی و مذهبی در سطح زرین آباد است.محسن چراغی پور گفت: عدم نظارت کافی و نداشتن زیر ساختهای اولیه گردشگری عدم دسترسی راه مناسب برای این آثار و معرفی این آثار از سوی میراث فرهنگی گردشگری باعث شده این بنا ها در گمنامی بمانندوی بیان داشت: عدم حفاظت از قلعه شاخ باعث سواستفاده کشاورزان در محدوده آثار شده است به طوری که بعضی از عشایر منطقه در داخل محوطه قلعه شاخ سکنا گذیدن دام گوسفند خود را دراین بنای تارخی نگهداری کنند.این مسئول گفت: میراث فرهنگی می تواند این آثار را با سند به تملک خو در بیاورد تا افراد سود جو نتوانند آنها را برای کشاورزی استفاده کند.بخشدار زرین آباد اظهار داشت: این اثر بسیار مهم و تاریخی است که در طول سال گردش گران ار جاهای مختلف به منطقه برای بازدید می آیند.چراغی پور گفت: در سالهای اخیر مبلغی برای ترمیم دیواهای آن اختصاص یافته بود که بسیار ناچیز است چراکه وسعت این قلعه تاریخی بسیار زیاد است.وی ادامه داد: امیدواریم که مسئولان میراث فرهنگی اعتبار بیشتری برای محافظت و ترمیم مرمت آن بگذارند و در بحث حفاظت این قلعه باستانی باید دقت بیشتری کنند و ایجاد نمایندگی میراث فرهنگی در منطقه بسیار لازم است.فرج فاضلی کارشناس ارشد باستان شناسی گفت: این قلعه از قسمت هایی مانند بارو با دیوارهای قطور، در ورودی، برجکهای نگهبانی و کانال انتقال آب تشکیل شده که بدون شک دیوارهای ضخیم و کانال آبرسانی از ویژگیهای بسیار مهم این بنای ارزشمند هستند.وی افزود: مصالح بکار رفته در ساخت این قلعه سنگهای بدون تراش و نا منظم و ملات گچ نیمکوب هستند که این مصالح از محیط پیرامون خود قلعه جمع آوری شده اند، البته در باورهای عامیانه و مردمی عقیده بر این است سنگهای این بنا از محلی موسوم به جر سه گلال آورده شده اند. این کارشناس میراث فرهنگی اظهار داشت: طول دیوارهای این قلعه بیش از 700 متر با قطر و ضخامت حدود دو متر و ارتفاع در بالاترین جا به هفت متر می رسد که در نوع خود جالب توجه و کم نظیر است و بدون شک این ابعاد در روزگاری که این اثر سالم و پابرجا بوده بیشتر از ابعاد امروزی بوده و نشانه ذوق و هنرمندی معماران و سازندگان آن بوده است.فاظی گفت: در اطراف باروی این قلعه تعداد 12 عدد برجک نگهبانی وجود دارد که این برجکها در معماری بنام پشتبند معروف هستند که هم باعث تقویت و استحکام بنا شده اند و هم به عنوان برجک نگهبانی از آنها استفاده شده است و در داخل این قلعه اتاقهایی با طاقهای هلالی و در بعضی موارد پی های ساختمانی در قسمتهای جنوبی و شمالی قابل مشاهده هستند.این باستان شناس افزود: از ویژگیهای مهم دیگر این قلعه این است که معماران آن با استفاده از شیب طبیعی زمین از تنگه و رودخانه شاخ کانالی با استفاده از همان مصالح قلعه به طول تقریبی سه کیلومتر احداث و آب مورد نیاز برای ساکنان قلعه به داخل این اثر ملی سرازیر کرده اند. وی گفت: کاربرد اصلی این قلعه نامعلوم بوده و نیازمند حفاری و انجام پژوهشهای دقیق باستان شناسی است هر چند برخی از باستان شناسان با توجه نزدیکی به بین النهرین از این قلعه به عنوان انبار آذوقه نام برده اند و برخی هم این بنا را جایگاهی برای سواره نظام ساسانی دانسته اند ولی ان چیزی که در حال حاضر قابل مشاهده است این اثر با توجه به موقعیت قرارگیری، عظمت بنا و نزدیکی به تیسفون پایتخت ساسانیان احتمالا این قلعه دارای کاربری نظامی – مسکونی بوده و به عنوان یک جایگاه مهم و استراتژیک برای امپراتوری ساسانی مطرح بوده است و گرنه چه دلیلی داشت که باروییی به این عظمت و با این ضخلمت در این نقطه از ایران ساخته شود.این باستان شناس اظهار داشت: قلعه شاخ مانند پشت قلعه آبدانان به عنوان نماد حاکمیت ساسانیان در استان ایلام هستند که روزگاری حکام ساسانی در این منطقه اباد بر سایر قسمتهایی ایران فرمانروایی کرده اند.--گزارش و عکس: مجتبی کاور

به اشتراک بگذارید

Submit to DeliciousSubmit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TechnoratiSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

انواع عضویت
پنل کاربری