باغ فین و چشمه سلیمانیه

علیا شریعتی



باغ فین و چشمه سلیمانیه

 

بنای اولیّه باغ فین به قبل از اسلام و با تمدّن سیلک پیوند خورده است که تمدن سیلک نیز پیوندی نا گسستنی با چشمه جوشانی دارد که در بالای باغ جاری است و به چشمه سلیمانیه معروف است و از دیر باز همچنان در آبادی منطقه فین موُثر بوده است.

 

از زمانهایی بس دور در پایین این چشمه باغی وجود داشته است که کمی پایین تر از باغ فعلی بوده و بر اثر زلزله ای که در سال 982هق روی داد باغ به کلی ویران شد که به دستور شاه عباس صفوی بعد از سال 1000هق باغی در مکان فعلی که در حقیقت قسمتی از باغ قدیمی بود ساخته شد. از سال 1135 قمری بعد از حمله افاغنه آبادی باغ به رکود گرایید ولی با دستور "خلوت کریم خانی" در ضلع جنوبی باغ واقع است باغ فین روی به آبادانی گذاشت ولی با زلزله معروف سال 1192قمری باغ فین نیز آسیب کلّی دید,که پس از آن یعنی از سال 1200قمری و با روی کار آمدن سلسله قاجار به خصوص با دستور فتحعلی شاه به مرمّت و عمارت , باغ جانی دوباره گرفت که ساختمان شتر گلوی فتحعلی شاهی در ضلع جنوب غربی و حمام سلطنتی بزرگ که در مجاورت حمام اولّیه ساخته شد از آثار آن می باشد.

 

ولی با تبعید صدر اعظم مقتدر ایران یعنی امیرکبیرو سپس شهادت آن رادمرد در این باغ , این آبادانی روی به ویرانی نهاد .

با آغاز مشروطیت به جهت وضع دفاعی بنای باغ؛این مکان پناهگاه اشرار و یاغیان گشت و در مدت 14 سال یاغیان مصالح و اشیای گرانبهای آن را به یغما برده و به تخریب باغ پرداختند.

از وقایع مهم تاریخی در این باغ می توان به جشن تاج گذاری رسمی شاه اسماعیل صفوی و نیز قتل میرزاتقی خان اشاره کرد.

 

بررسی اجمالی بناهای باغ تاریخی فین

 

1: سردرب, دیوار و برج ها

مجموعه باغ فین حدود 25000 متر مربع مساحت دارد که در بدو ورود به این مجموعه ,با ساختمان رفیع سردرب ورودی باغ برخورد می کنیم.

این قسمت از باغ در دوره صفویه بنا گذاشته شده است این بنا دارای دو طبقه که طبقه تحتانی شامل هشتی و دالان ورودی به باغ با اتاقهای جانبی و طبقه فوقانی شامل سالن وسیع وزیبایی است که دارای چشم انداز خوبی بر اطراف و از جمله بر باغ دارد و دارای درهای مشبک و زیبایی است.

در اطراف باغ از جمله در طرفین سردر,دیواری به ارتفاع پنج و شش متر و هفت برج دیده می شود.

 

 

2:شترگلوی عباسی

پس از ورود به باغ و گذشتن از خیابان مصفایی که در وسط آن نهر آب زیبایی که همیشه آب از فواره های فیروزه ای آن در فوران است و درختان سرو بسیار زیبایی در دو طرف آن سر بفلک کشیده است؛ اولین ساختمانی که جلب توجه می کند شتر گلوی عباسی است که به دستور شاه عباس بزرگ ساخته شده است .

در جلوی این بنا حوض وسیعی دیده می شود و در پشت این بنا نیز حوضچه ای قرار دارد که از کف آن آب فوران می کند؛این بنا در دو طبقه و به گونه ای ساخته شده که از هر طرف باغ می توان به آن وارد شد, در میان این ساختمان نیز حوضچه ای است که آب چشمه با طرح جالبی(موسوم به شتر گلو)در آن فوران می کند.

بر روی دیوارها و سقف این بنا آثار نقاشی دوره صفویه با تصاویری از شکارگاه و شاهزادگان می باشد,این ساختمان قبلاَِ به صورت سه طبقه و طبقه بالایی آن به صورت کلاه فرنگی بوده است.

 

3:شتر گلوی فتحعلی شاهی

این بنا که در جنوب باغ واقع است به دستور فتحعلی شاه ساخته شده و شامل شتر گلوو صفّه مجاور و دارای دو حیاط خلوت در قسمت شرق و غرب آن است که کف صفّه کلاََ از سنگ مرمر مفروش بوده و سقف آن به طرز جالبی نقاشی شده است که هنوز قسمتهایی از آن دیده می شود . کتیبه نستعلیق زیبای دور تا دور صفه مجاور حوض به خط محمد تقی حسینی کاشانی از خوشنویسان معروف اوایل دوره قاجار است.

 

4: اندرونی کریمخانی و اتاق شاه نشینی

این بنا مجموعه مسکونی است که در جنوب باغ و در مغرب شتر گلوی فتحعلی شاهی قرار دارد و در سال 1176 قمری به دستور کریم خان زند و به همت آقا سلیم آرانی حاکم وقت کاشان , ساخته شده و شامل چندین اتاق تو در تو و حیاط و باغچه ای کوچک است که گفته می شود امیر کبیر به مدت 40 روز در این ساختمان زندگی کرده است . در مقابل اتاق شاه نشین حوضچه زیبایی ساخته شده است که دارای منافذ متعدد و منظمی است که آب چشمه سلیمانیه فین به طرز جالبی در آن فوران می کند.

 

 

به اشتراک بگذارید

Submit to DeliciousSubmit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TechnoratiSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

دیدگاه‌ها  

0 # shokraneh 1392-10-29 22:11
kheili khob bod
merci
:roll: :P :-) 8)
پاسخ دادن | پاسخ به نقل قول | نقل قول کردن
انواع عضویت
پنل کاربری